تبریک می گوییم شما به ساحل رسیدید!!!!!

اغلب دانش آموزان، دانشجویان و علاقه مندان آموزشی از مربیان و استادان خود بارها پرسش می‌‌کنند که چگونه مطالعه کنیم تا مطالب را بهتر در ذهن سازماندهی کنیم؟ صبح زود مطالعه کنیم یا شب هنگام؟ با صدای بلند مطالعه کنیم یا به آهستگی مطالب را مرور کنیم؟ پیشکسوتان فرهنگی نیز با توجه به تجربیات و روش های علمی شیوه هایی را توصیه می‌‌کنند.
مطلب زیر از کتاب زمینه‌ی روانشناسی "هیلگارد" تهیه شده که می‌‌تواند پاسخگوی برخی از پرسش های مربوط به شیوه های مطالعاتی باشد. با هم این مطلب را مرور می‌‌کنیم:
اساس امر مطالعه و خواندن بدون فراموشی، یادگیری و حافظه است. در این جا با تکنیک " PQRST" ( که مخفف آن در زبان لاتین، " Preview " مرور اجمالی، " Question " سوال، " Read " خواندن، "Self-recitation" تلقین و تکرار " Test" آزمون است) آشنا می‌‌شوید.

مرحله P (مرور اجمالی):

در اولین گام مطالعه، مروری اجمالی بر کل مطالب مورد مطالعه کنید تا از موضوع‌های اصلی آن تصوری پیدا کنید. این کار را می‌‌توان با خواندن رئوس مطالب و سپس گفتارهای اصلی و تصاویر و عکس های آن انجام داد.
مهم‌ترین جنبه‌ی مرحله‌ی مرور اجمالی این است که می‌‌توان خلاصه‌ی مطالب را در پایان هر فصلبه دقت خواند و در مورد هر یک از نکاتی که در این خلاصه آمده است تامل کرد. خواه ناخواه به ذهنتانخطور می‌‌کند که باید پس از خواندن مطالب جواب را پیدا کرده باشید و دستاورد این مرحله، به دست آوردن دید کلی نسبت به عناوین فصل‌ها و نحوه‌ی سازماندهی آن‌هاست.

مرحله Q (پرسش کردن):

عناوین اصلی مطالب را به یک یا چند پرسش تبدیل کنید؛ پرسش هایی که با خواندن آن گفتارها، به پاسخ آنها دست می‌‌یابید. باید از خود بپرسید: "مطالب عمده ای که مولف می‌‌خواهد در این گفتار بیان کند، چیست؟ "

مرحله R (خواندن):

در این مرحله، گفتار مورد نظر را با دقت به معنای آن بخوانید و بکوشید جواب پرسش هایی را که در مرحله Q مطرح کرده بودید بیابید، لذا باید در مورد آنچه که در دست مطالعه دارید تامل کنید و آن را به مطالب دیگری که می‌‌دانید ارتباط دهید. پس می‌‌توان واژه‌ها یا عبارات کلیدی را در متن علامت زد.اصولا می‌‌بایست 10 الی 15 درصد متن را علامت زد زیرا در این مرحله، هدف این است که واژه‌ها یا مطالب اصلی متن مشخص شود تا بعد بتوانید آنها را مرور کنید. تا وقتی تمام گفتار و مطالب کلیدی آن را نخوانده اید یادداشت برندارید این کار کمک می‌‌کند اهمیت نسبی هر نکته را دریابید.

مرحله S (تلقین و تکرار):

پس از به پایان رساندن مطالعه‌ی مطالب بکوشید تا نکات عمده‌ی آن را به یاد آورید و اطلاعاتی را که در آن مطرح شده است از حفظ بیان کنید، درس پس دادن به خود، روش بسیار موثری برای تثبیت مطالب در حافظه است. مطالب را به زبان خودتان بیان کنید و اطلاعات مطرح شده را از حفظ بگویید. در نبود افراد بهتر است با صدای بلند این کار را انجام دهید اما اگر افراد دیگری هم حضور دارند می‌‌توانید این کار را در ذهنتان انجام دهید. مطلب را با متن مقایسه کنید تا مطمئن شوید که آن‌ها را درست و کامل به یاد آورده اید.
با تکرار یا از برکردن مطالب، متوجه می‌‌شوید که چه چیزهایی را به خاطر نسپرده اید. این کار به شما کمک می‌‌کند تا اطلاعات را در ذهن خود سازماندهی کنید. پس از آنکه گفتار اولی به پایان رسید می‌‌توانید به گفتار بعدی بپردازید و باز هم مراحل S.R.Q را در مورد آن به کار بندید. همین روش را تا پایان گفتارهای یک فصل اعمال کنید.

مرحله T (آزمون):

پس از پایان مطالعه‌ی یک فصل، باید از خودتان امتحان بگیرید و کل مطالب فصل را مرور کنید. بنابراین یادداشت های خود را دوره کنید و ببینید که آیا نکات اصلی را به یاد می‌‌آورید یا نه؟ بکوشید تا دریابید که مطالب مختلف فصل‌ها چه ارتباطی با هم دارند؟ در مرحله T ، ممکن است برای یافتن مطالب و نکات کلیدی به کل فصل مراجعه کنید و در این مرحله باید خلاصه فصل‌ها را بخوانید، هم‌چنین به هر مدخلی جزئیات بیش‌تری بیفزائید. مرحله T را نباید به شب امتحان موکول کرد، بهترین زمان برای اولین مرور هر فصل، بلافاصله پس از خواندن آن است.
پژوهش‌های انجام شده نشان می‌‌دهد که روش (PQRST) بسیار مفید بوده است، به گونه ای که بر روخوانی ساده مطالب فصل، از ابتدا تا انتها ارجحیت دارد، مرحله تلقین و تکرار در این روش بسیار مهم است. به جای چند بار خواندن مطالب بخش عمده‌ی زمان مطالعه را برای حفظ کردن فعالانه مطالب صرف کنید. بر اساس پژوهش‌های انجام شده، خواندن دقیق خلاصه مطالب هر فصل، پیش از خواندن آن، بهره وری مطالعه را بسیار بیش‌تر می‌‌کند.

خواندن خلاصه‌ی هر فصل سبب می‌‌شود که کل مطالب آن در ذهن سازماندهی شود. حتی اگر نخواهید از تمام مراحل روش (PQRST) پیروی کنید خوب است به اهمیت تلقین و تکرار و خواندن خلاصه‌ی مطلب فصل برای ورود به مطلب توجه خاصی مبذول کنید.

برای آنکه بتوانید بهتر مطالعه کنید، به نکات زیر توجه نمائید:

1- مکان مطالعه:

دانش آموزان در خصوص مکان مطالعه عادت‌های متفاوتی دارند. مطالعه در منزل، پارک و کتابخانه عمومی از رایج ترین مکان‌های مطالعه محسوب می‌‌شوند. آنچه در این باره باید بدانید این است که محیط و مکان مطالعه علاوه بر داشتن شرایطی چون سکوت و آرامش، باید تا حد امکان ثابت و بدون تنوع باشد.

اگر می‌‌خواهید واقعا با تمرکز مطالعه کنید، باید سعی کنید که خود را به محیط یکنواخت و ثابت عادت بدهید.

بنابراین فضاهای عمومی مانند پارک برای یک مطالعه جدی، مکان مناسبی محسوب نمی شوند. تغییرات مکرر در دکور اتاق و یا مکان نیز - چون مخل تمرکز است - توصیه نمی گردد.

2- هدف‌مندی مطالعه:

هدف مندی در مطالعه یعنی داشتن یک ذهنیت روشن و شفاف درباره اهداف، برنامه‌ها و پیش بینی های لازم. این موضوع را از زوایای مختلف می‌‌توان مورد بحث قرار داد. یک بعد مهم آن به نیات، ایده آل‌ها و انگیزه های شما بر می‌‌گردد. بعد دیگر آن به آرامش ذهنی و نظم رفتاری شما مربوط است. مسئله‌ی دیگر این است که چقدر مهارت‌ها و ظرافت‌های لازم را در برنامه ریزی و به خصوص پیش بینی تغییرات به خرج دهید. یعنی اگر به دلیلی برنامه شما بهم بخورد چگونه مدیریت زمان می‌‌کنید.

3- آغاز هوشیارانه:

هوشیاری یعنی داشتن یک آگاهی ارادی و به عبارت بهتر یعنی بیداری آگاهانه. بسیاری از ما به هنگام مطالعه بیداریم، ولی از هوشیاری لازم برخوردار نیستیم. برای داشتن هوشیاری لازم، وضو بگیرید، نیت کنید، برای یکی دو دقیقه چشمان خود را ببندید و افکارتان را بر روی کاری که می‌‌خواهید انجام دهید متمرکز کنید، مثل اینکه من در این لحظه با آمادگی کامل می‌‌خواهم مطالعه ام را شروع کنم. تمرین خودآگاهی و تقویت هوشیاری، کیفیت آغاز و ادامه را افزایش خواهد داد.

4- تفاوت های فردی:

بر خلاف گفته‌ها و تبلیغات بعضی از مراکز، هیچ قانون کلی برای تعیین مقدار زمان لازم مطالعه وجود ندارد. چون افراد مختلف توان و حوصله و هوش متفاوت دارند. بنابراین مهم تر از آنکه ساعات مطالعه خود را افزایش دهیم، این است که از مطالعه مان - هر قدر هم اندک باشد - بهترین و بیش‌ترین استفاده را ببریم. پس به جای مقایسه‌ی مقدار ساعات مطالعه خود با دیگران، از زمان‌های مطالعه‌ی خود به طور مطلوب استفاده کنید.

5 - برنامه ای برای افزایش ساعات:

اگر می‌‌خواهید که ساعات مطالعه خود را افزایش دهید، دقت کنید که نباید عجله کرد. چون هر رفتار در طول زمان به وجود می‌‌آید، تغییر رفتار نیز نیاز به زمان دارد. عجله و دست‌پاچگی در افزایش زمان‌های مطالعه به نتیجه ای غیر از آشفتگی و اضطراب نخواهد انجامید.

6- تعیین خط پایه:

مبنای افزایش ساعات مطالعه، ارزیابی وضع فعلی و تعیین خط پایه است. این کار بسیار آسان است و می‌‌تواند توسط خودتان یا یکی از اطرافیان انجام گیرد. برای یک هفته یا ده روز نموداری رسم کنید که محور عمودی آن نشان دهنده‌ی دقایق و ساعات و بردار افقی آن نشان دهنده‌ی روزها باشد. در پایان روز آخر میانگین ساعات را محاسبه کنید. حال بر اساس توانایی های فردی خود و با یک روند منطقی در ماه اول 60 تا 90 دقیقه و در ماه‌های بعد به همین ترتیب ساعات بیش‌تری را به برنامه خود اضافه نمایید.

در این مقاله سعی می‌کنیم اصول و قواعد اساسی موفقیت در کنکور را اجمالاً مورد بررسی قرار دهیم.
این قواعد عبارتند از:

1) احساس خلأ
2) تعیین هدف
3) برنامه‌ریزی و مشاوره صحیح و اصولی
4) مطالعه صحیح و اصولی
5) بهداشت روان.

? اینک به شرح مختصر هریک از این قواعد پنج‌گانه می‌پردازیم:

1)احساس خلأ : اصولاً شکل گیری هر انگیزه‌ای برای حرکت ناشی از احساس کمبود و خلاء می‌باشد. انسان تا احساس گرسنگی نکند به سوی غذا نمی‌رود و تا احساس فقر نکند به سوی غنا گام بر نمی‌دارد.

اثبات این مسأله آسان است. ما برای حرکت به سوی مقصد احتیاج به «انگیزه» داریم و برای طی کامل مسیر نیز این «انگیزه» باید لحظه به لحظه تجدید و تقویت شود. تا وقتی که انسان در خود احساس خلأ و کمبودی نکند انگیزه‌ای برای حرکت ایجاد نمی‌شود. پس از شروع به حرکت نیز دوام و استمرار آن منوط است به بقاء این احساس. لذا هرلحظه که انسان متوجه شود که کمبود برطرف شده است یا اینطور تصور کند، بدیهی است که از حرکت باز می‌ماند.
تحصیل علم نیز به همین ترتیب است. انسان تا احساس جهل (خلأ علم) نکند به سوی کسب دانش گام بر نمی‌دارد. و برای استمرار این حرکت نیز باید «فقدان علم» همواره مدنظر باشد. بی‌شک از بین رفتن این احساس، انگیزة جویندة علم را زایل می‌کند و او را از حرکت باز می‌دارد.

2) تعیین هدف : گام بعدی در دستیابی به یک مقصود شناخت دقیق و کامل‌ِ آن است. زیرا پس از آنکه انسان کمبود و خلأ چیزی را در خود احساس ‌کند برای رفع آن تلاش می‌کند. اما تنها این کافی نیست بلکه او نیازمند دورنمایی است که تا انتها او را در یک مسیر به حرکت وادارد و از انحراف او به اطراف جلوگیری کند و آن چیزی جز تعیین «هدف» و شناخت کامل و دقیق آن نیست. در تعیین هدف نکات زیر باید مورد توجه واقع شود:
الف) هدف باید متعالی و ارزشمند باشد. بدون شک اهدافی بی ارزش و پوچ مانند «فرار از سربازی» و «چشم هم‌چشمی» نمی‌تواند دورنمای مناسبی برای حرکت باشد.
ب) هدف باید واضح و مشخص باشد و داوطلب کاملاً به آن آگاهی و اعتقاد داشته باشد. بسیاری از داوطلبان شرکت کننده در کنکور از اهداف واقعی خود بی‌خبرند. وقتی از آنها پرسیده می‌شود «هدف شما از مطالعه و تحمل سختی‌های شرکت در کنکور چیست؟» از «علاقه»، «استعداد»، «درآمد» و امثال اینها صحبت می‌کنند اما پس از چند لحظه اعتراف می کنند که علاقه‌ای به رشتة مد نظر خود ندارند یا برای کسب درآمد نیازی به تحصیل احساس نمی‌کنند و استعدادی هم در میان نیست. مشخص نبودن هدف یکی از مهمترین عوامل عدم موفقیت داوطلبان است.
ج) هدف باید ثابت باشد. معمولاً تغییر هدف آثار سوء و جبران ناپذیری را بر جای می‌گذارد. در نظر بگیرید داوطلبی برای قبولی در رشته مهندسی عمران شروع به مطالعه می‌کند و طبق عادت نادرست، وقت خودرا تماماً مصروف یادگیری دروس اختصاصی می‌کند اما پس از مدتی بنا به دلایلی تصمیم به شرکت در آزمون زبان انگلیسی می گیرد و در مدت کوتاه باقیمانده تا کنکور مجبور است دروس عمومی را که مدت مدیدی از آنها غافل بوده است مطالعه کند. تأثیر ناخوشایند تغییر هدف در چنین مواردی آشکار است.
د) هدف باید واحد باشد. در نظر داشتن چند هدف آن هم اهدافی که همسو نیستند (مثلاً انتخاب رشته‌هایی که در یک زیر گروه نیستند) موجب تحمیل تکالیفی بیش از حد توان بر داوطلب می‌شود.

3) برنامه‌ریزی و مشاوره صحیح و اصولی. پس از تعیین هدف و شروع به حرکت، نخستین نیازی که احساس می‌شود یک «برنامة صحیح و اصولی» می‌باشد. در این مرحله انسان از خود می‌پرسد: «حال که باید برای تحقق یک هدف حرکت کنم «راه درست» کدام است؟ راه درست برای نیل به مقصود همان «برنامه‌ریزی صحیح و اصولی» است. رسالت یک برنامه خوب آنست که ما را با صرف کمترین انرژی و زمان به تمامِ اهداف تعیین شده برساند. برنامه‌ریزی صحیح و اصولی برای داوطلبان کنکور باید دارای شرایط زیر باشد:
الف) تجزیه زمان باقی مانده به واحدهای کوتاه مدت: بدین معنا که مثلاً اگر تا روز آزمون صد روز باقی است این صد روز به دوره‌هایی کوتاه مدت همچون دوره‌های هفت یا ده روزه تقسیم شوند و تکلیف داوطلب در هر دوره مشخص باشد. این تقسیم‌بندی موجب می‌شود داوطلب گذران دوره‌های زمانی را یکی پس از دیگری احساس کند و بتواند تا حدی برنامة آیندة خود را پیش‌بینی نماید و در پایان هر دوره خود را بیازماید تا از میزان پیشرفت خود مطلع شود.
ب) برنامه ریزی باید مبتنی بر تجربه باشد: بدون تردید برای رسیدن به یک هدف، بهترین و مطمئن‌ترین راه‌، حرکت در مسیری است که از «آزمون و خطا» سر سلامت به درآورده باشد و امتحان خود را پس داده باشد. تجربة برنامه‌های غیراصولی و نیازموده و همچنین برنامه‌هایی که از جانب افراد غیر متخصص و غیرکارآزموده طرح‌ریزی شده است به داوطلبان شرکت در کنکور - که فرصت کوتاه و جبران ناشدنی دارند - به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.
ج) تجویز کلیة دروس در کلیه واحدهای زمانی: نکتة بسیار مهمی که هر برنامة اصولی باید آن را تأمین کند «قرار دادن کلیه دروس در کلیة واحدهای زمانی» است. مثلاً اگر برنامه تحصیلی شامل هفت مرحلة ده روزه باشد باید در هر هفت مرحله، داوطلب کلیة دروس را مورد مطالعه قرار دهد. غفلت از هر ماده درسی و تعویق در مطالعة هر درس هرچند کم اهمیت، تبعات سوء و جبران ناپذیری را به‌ دنبال دارد.
البته باید توجه داشت که کمتر دانش‌آموزی توانایی برنامه‌ریزی اصولی و هدفمند را دارد و در اینجاست که نیاز به مشاوران متخصص و مجرب در این زمینه احساس می‌شود. در این مورد به ذکر این نکته بسنده می‌کنیم که مهمترین ویژگی مشاور آنست که خود توانسته باشد این مسیر را با موفقیت پیموده باشد و از راه و چاه آگاه باشد.

4) مطالعه صحیح و اصولی: یکی از کلید واژه‌های اساسی در موفقیت تحصیلی و بخصوص موفقیت در کنکور آشنایی داوطلب با تکنیک و اصول مطالعه است. امروزه بر کسی پوشیده نیست که مطالعه برای کنکور یک مقوله پیچیده و علمی است و نیازمند آموزش است. با افزایش رقابت در کنکور و علمی و تخصصی شدن سؤالات تنها کسانی می‌توانند در این مبارزه نفس‌گیر پیروز شوند که با تکنیک‌ها و روش‌های مطالعه آشنا باشند. روش صحیح مطالعه روشی است که با صرف کمترین زمان و انرژی از سویی باعث تسلط کامل دانش‌آموز بر مطالب کتب درسی شود و از سوی دیگر ثبات معلومات را در ذهن او تضمین نماید. در شماره‌های آینده به این مقوله بیشتر پرداخته می‌شود.

5) بهداشت روان : تأثیر بهداشت و سلامت روان را بر فرآیند یادگیری، پیشرفت تحصیلی و حفظ و تقویت انگیزه داوطلب نمی‌توان انکار کرد. درواقع بهداشت و آرامش روان بستری مناسب جهت نیل به هدف را فراهم می‌آورد. علت شکست بسیاری از داوطلبان مستعد و کوشا در کنکور عدم تأمین آرامش و سلامت روان است. آفت‌های بهداشت روان از این قرار است.
الف) افسردگی: افسردگی نوعی غم و اندوه و کاهش غیرطبیعی سطح شادمانی در انسان است. افسردگی موجب می‌شود داوطلب انرژی لازم را برای دنبال کردن برنامة تحصیلی خود، نداشته باشد و در میانة راه سرد و متوقف شود رابطه میان افسردگی و هجوم افکار منفی و مشغولیت بیش از حد فکر به
این افکار و متعاقباً از دست دادن قدرت تمرکز و افت کیفیت یادگیری، کاملاً اثبات شده است.
ب) استرس: استرس‌های روانی اگر بی‌قاعده و بیش از حد معمول باشند آرامش فرد را به مخاطره انداخته و او را از پیشرفت تحصیلی باز می‌دارند.
ج) ترس از ناکامی: ترس از ناکامی که داوطلبان از آن به عنوان «اضطراب» و «دلشوره» یاد می‌کنند آفتی است که موفقیت هر داوطلب کنکور را تهدید می‌نماید. این ترس غیر موجه از آینده تمام وجود داوطلب را تسخیر می‌کند و بستر مناسب برای رشد و ثبات هرگونه دانش مفید را از بین می‌برد.

ما نیز در این مجموعه مقالات می‌کوشیم با تمرکز بر اصول فوق و طرح مسائل موردنیاز، داوطلبان عزیز را گام به گام تا لحظة شرکت در این آزمون سرنوشت‌ساز همراهی کنیم و از این رهگذر بتوانیم در شادمانی موفقیت قشر فرهیخته و دانش‌ آموختة فردا سهیم باشیم.

حواس پرتی و فراموش کاری مشکل بسیاری از مردم این روزگار است. زندگی ماشینی، دغدغه های تکرارشونده، اضطراب و استرس فراوان، درگیری های شغلی و غیرشغلی، زندگی را برای بسیاری سخت کرده و زندگی آرام و بدون دغدغه و نگرانی تقریبا برای بسیاری دور از دسترس است. تعجبی ندارد که تحت چنین شرایطی حواس پرتی و فراموش کاری به سراغ مان بیاید و مشکلات و درگیری ذهنی مان را چند برابر کند. این مشکل که ربطی به سن و جنس ندارد و همه را به نوعی درگیر کرده است، از کجا نشأت می گیرد؟ چگونه می توانیم استرس و اضطراب روزانه را کمتر کنیم و برنامه های روزانه را به گونه ای ترتیب دهیم که کاری از قلم نیفتد. صد البته این مشکل بیشتر گریبانگیر پدر و مادرهاست که علاوه بر انجام امور منزل باید به وظایف شغلی، اداره، منزل، تربیت بچه ها و تنظیم امور زندگی بپردازند. از این رو تصمیم گرفتیم در این باره با یکی از کارشناسان گفت وگو کنیم.

دکتر بنفشه غرایی روان شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران می گوید: در طول روز افراد با حواس پنج گانه از پیرامون خود اطلاعات زیادی دریافت می کنند ولی ضرورتا همه آن ها مورد نیاز نیست و به همین دلیل است که ذهن اطلاعات و داده هایی را که کسب می کند، انتخاب و پردازش می کند و به بعضی از آن ها بی اعتنا می ماند. به طور مثال وقتی سر یک کلاس درس نشسته ایم، صداهای زیادی را می شنویم اما به ذهن دستور می دهیم، صدای معلم را اولویت قرار دهد و به صداهای زمینه بی توجهی کند. قدرت و توانمندی مغز ما به نحوی است که اگر بخواهد تمام اطلاعات و داده ها را به طور یکسان ارزیابی و پردازش کند، نمی تواند آن ها را طبقه بندی و براساس آن برنامه ریزی کند. به این ترتیب مغز یک سری اطلاعات را به عنوان اطلاعات زمینه مدنظر قرار می دهد و یک سری دیگر را به عنوان اصل می پذیرد، صداهای محیط، تصاویری که در دید ما قرار می گیرد و غیره اطلاعات زمینه است و اطلاعات اصل آن چیزی است که به مغز دستور داده ایم آن را دریافت و پردازش کند.

در یک فرد عادی مغز به درستی درباره دریافت و پردازش اطلاعات لازم و ضروری عمل می کند و فقط به محرک های فوری و مهم واکنش نشان می دهد و به اطلاعات زمینه توجه کمتری نشان می دهد. زمانی که مغز نتواند این جداسازی را انجام دهد، مشکل تمرکز و توجه به وجود می آید مانند کودکانی که دچار اختلال کمبود توجه هستند که با هر محرکی دچار حواس پرتی می شوند و نمی توانند روی یک کار متمرکز شوند. این حالت به دلایل مختلف در افراد عادی نیز قابل مشاهده است که یکی از این دلایل می تواند اضطراب باشد.

وقتی ما دچار اضطراب هستیم نمی توانیم روی یک قضیه تمرکز کنیم و ذهن مان روی مسائل مختلفی می چرخد و ما را درگیر می کند. اضطراب و مشغله ذهنی ، پرونده های بسته نشده ای که در ذهن موجود است، تصمیم گیری درباره چند موضوع مهم دلایل اصلی حواس پرتی و فراموشی است که شکایت اصلی بسیاری از خانم ها و آقایان در زندگی ماشینی امروز است. در واقع ذهن بسیاری از ما هم زمان درخصوص چندین موضوع درگیر است و به همین دلیل است که در یادآوری موضوعات مهم دچار مشکل می شود. مغز ما قادر است دستور برخی کارها را هم زمان بدهد به عنوان مثال ما می توانیم هنگام رانندگی حرف بزنیم اما نمی توانیم هنگام صحبت کردن به چیز دیگری فکر کنیم.

این جاست که باید تصمیم بگیریم فکر کنیم یا حرف بزنیم و زمانی که این انتخاب صورت نگیرد، ذهن فرد مغشوش می شود و نمی تواند روی یک موضوع تمرکز کند و درباره آن تصمیم بگیرد.حال این موضوع درباره بیشتر خانم های شاغلی که فرزند مهدکودکی دارند و ناچارند بیشتر ساعت روز را در محیط کار سپری کنند و وظایف خانه داری را نیز انجام دهند، صادق است. اکثر آن ها از حواس پرتی و مشکل تمرکز و توجه رنج می برند و برنامه تکرار شونده روزانه دارند. دکتر غرایی با تایید این مطلب می گوید: داشتن یک برنامه عملیاتی مناسب تنها راهکار رهایی از حواس پرتی و شکل تمرکز و توجه در این خانم ها و افراد مشابه است، برنامه ای که ضریب خطای مناسبی داشته باشد و طبق اولویت اهمیت کارها و وظایف مرتب شده باشد باعث می شود به جای داشتن استرس و دغدغه در طول روز برای کاری که قرار است مثلا ساعت 3 بعدازظهر انجام شود، ذهن فقط به هنگام انجام کار، درگیر آن مسئله شود آن هم یک ساعت قبل از آن و نه تمام روز.

اگر طبق برنامه، کارها انجام شود و اولویت ها به تناسب در این برنامه عملیاتی چیده شده باشد، فرد استرس کمتر و در نتیجه مشغله ذهنی کمتری را تجربه خواهد کرد و کمتر دچار فراموشی و حواس پرتی می شود، از آن جا که 80 تا 90 درصد برنامه های روزانه همه ما تکرارشونده است، با کمی دقت می توان آن ها را به ترتیب تنظیم و تعیین کرد تا کمتر دچاراضطراب و فراموشی شد. از سویی این برنامه باید انعطاف پذیر باشد و ضریب خطایی هم برای آن در نظر بگیریم تا اگر یک کار طبق روال انجام نشد، به دیگر برنامه ها لطمه نخورد.داشتن برنامه باعث می شود با دغدغه و اضطراب کمتری کارهای روزانه را که اغلب تکرارشونده است انجام دهیم و از اولویت های اصلی روزانه غافل نشویم.

خوب است در این جا به موضوع مدیریت زمان اشاره کنیم که در مباحث مربوط به مدیریت استرس کاربرد دارد. در مدیریت زمان به فرد آموزش داده می شود تا برنامه هایش را با 2 اولویت مهم و فوری تقسیم بندی کند. به این ترتیب که او باید مشخص کند کدام کارها مهم و فوری است و کدام کار مهم اما خیلی فوری نیست. کدام یک کار فوری است اما خیلی مهم نیست و در نهایت کدام یک کاری است که نه فوری و نه مهم است. براین اساس فرد کارهایش را تقسیم بندی می کند و طبق اولویت آن ها را در برنامه روزانه خود می گنجاند. معمولا کسانی که برنامه ای ندارند، دچار حواس پرتی و فراموشی می شوند؛ این افراد آن قدر درگیر مسائل غیرمهم و غیرفوری می شوند که مسائل مهم و فوری زندگی خود را از یاد می برند و از این رو همواره از کمبود وقت گلایه می کنند.

لازم است به چگونگی تنظیم یک برنامه عملیاتی اشاره کنیم. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران تاکید می کند یکی از مهم ترین شاخص های یک برنامه خوب این است که در آن اهداف سنجیده شود و طبق نیازها تغییر کند. یکی از اصول برنامه ریزی خوب مدیریت صحیح اهداف است. در یک برنامه ریزی صحیح، اهداف مناسب براساس امکانات و شرایط تبیین شده است. اهداف باید در دسترس و واقع بینانه باشد، نه ایده آلیستی به عبارتی برنامه ای ارزش دارد که قابلیت اجرایی داشته باشد. این برنامه باید براساس شرایط واقعی زندگی فرد تنظیم شده باشد تا در طولانی مدت قابل اجرا باشد. برنامه هایی که بسیار آرمانگرایانه تنظیم شده است، اغلب در حد توان فرد نیست و در درازمدت قابل اجرا نخواهد بود. این نوع برنامه ها به دلیل این که قابلیت اجرا ندارد احساس بدی در فرد ایجاد می کند، اعتماد به نفس وی را کاهش می دهد و فرد را فرسنگ ها از اهدافش دور می کند. به طوری که فرد احساس می کند هرگز نمی تواند به بعضی از اهدافش برسد. توجه داشته باشید که داشتن برنامه باعث صرفه جویی در انرژی و باعث می شود فرد بتواند به جای صرف انرژی در طول روز برای ارزیابی تصمیم گیری هایش، انرژی خود را فقط صرف انجام کارها کند.

در روش های مطالعه ، بین دانش آموزان تفاوت های زیادی وجود دارد . بعضی ها ممکن است در مطالعه دروس ابتدا از مباحث سخت شروع کنند و بعضی ها ممکن است از مباحث آسانتر . شما کدام روش را قبول دارید ؟

از ساده به دشوار یا از دشوار به ساده

ممکن است بعضی ها که اراده ی خیلی قوی دارند بتوانند از سخت ترین کارها شروع کنند . آن هم ممکن است ، نه حتمی . در مورد درس خواندن پیشنهاد من اینست که :

ابتدا مسئله های ساده تر را حل کنید و قدم به قدم به سراغ مسئله های دشوارتر بروید . البته بد نیست که گاهی اوقات با مسئله های خیلی دشوار و معما گونه دست و پنجه نرم کنید ، اما باید مسیر درس خواندن و حل مسئله ، دلپذیر و لذت بخش باشد .

یکی از دلایل عقب ماندن بعضی از دانش آموزان برتر اینست که آن ها بر اثر تشویق معلمان و اولیاء مغرور می شوند و تصور می کنند که نباید برای مسئله های ساده وقت بگذرانند و یکباره از مسائل دشوار آغار کنند. نتیجه این می شود که چندین برابر ، بیشتر وقت می گذارند و موقعیتهای ممتاز خود را از دست می دهند .

توصیه من به شما دانش آموزان اینست که ابتدا مسئله های ساده را حل کنید و گاهی اوقات با مسائل دشوار دست و پنجه نرم کنید .

در آزمون های جامع پس از بررسی های فراوان به این نتیجه رسیدم که اکثریت دانش آموزان برتر به دروس عمومی کمتر اهمیت می دهند چرا که همیشه فکر می کنند ریاضی و فیزیک مهمتر است و در نتیجه در این گونه آزمونها رتبه های خوبی کسب نمی کنند .

برای اینکه درس هایمان را بهتر کنیم چند راه حل وجود دارد :

1-در هفته یک یا دو درس را به تشخیص خود انتخاب کنیم و وضعیت آن را بهتر کنیم : زیرا اگر بخواهیم چند درس را با هم بهبود بخشیم این کار اتفاق نخواهد افتاد .

ممکن است این سؤال در ذهن شما بوجود بیاید که این یک یا دو درس را چگونه انتخاب کنیم ؟

شما در هر درس ممکن است چهار وضعیت داشته باشید :

رنگ آبی : درس را عالی بلد هستم

رنگ سبز : درس را خوب بلد هستم

رنگ زرد : درس را متوسط بلد هستم

رنگ قرمز : درس را اصلاً بلد نیستم

شما می توانید وضعیت آن درس را از قرمز به زرد ، از زرد به سبز یا از سبز به آبی تبدیل کنید . به هر حال انتخاب با خود شماست .

روی آن درس تمرکز کنید و وقت بگذارید . وقتی آن درس کمی بهتر شد ، از خودتان مطمئن می شوید و با اطمینان بیشتر باز هم آن درس را تقویت می کنید .

اکنون می توانید به سراغ درس های دیگر بروید و به این ترتیب درس ها را یکی یکی تقویت کنید .

خوب ، این یک راه حل است . ممکن است شما روش دیگری را برای بهبود وضعیت درس خود سراغ دارید .

2- ابتدا جزوه ی درس و یادداشت هایی را که سر کلاس نوشته اید ، دو بار بخوانید . متن کتاب درس را نیز با دقت مطالعه کنید مسئله هایی را که معلم در سر کلاس حل کرده است را نیز با دقت مطالعه کنید . خودکار به دست بگیرید و این بار خودتان مسئله های حل شده ی معلم را حل کنید و حتماً به جواب آخر برسید. ( مسئله را نیمه کاره رها نکنید و به جواب آخر برسید ) .

حتی اگر آن مسئله هخا را کاملاً بلد هستید ، باز هم باید خودتان آن ها را حل کنید .

اکنون نوبت آن است که :

- مسئله ها و تمرین های کتاب درس را حل کنید .

- مسئله ها و تمرین هایی را که معلمتان تعیین کرده است ، حل کنید .

- از کتاب های کمک آموزشی که با مشورت معلم خود تهیه کرده اید ، سؤال های مرتبط با آن درس را حل کنید .

60- تفکر مثبت و منطقی و دید واقع بینانه نسبت به آ« چه هستید از عوامل مهم موفقیت بشمار می رود نقطه ای را که الان در آن قرار دارید(از نظر کمیت و کیفیت تحصیلی خود) کاملاً شناسایی کنید.

بدون پذیرش وضعیت کنونی، نمی توانید برنامه ی قابل قبولی برای ادامه ی راه تنظیم کنید. سعی نمایید حتی الامکان با خودتان صادقانه رو در رو شوید.

61- در کنکور سراسری که توسط سازمان سنجش برگزار میگردد، سطح عمومی شرکت کنندگان از نظر وضعیت استعداد و هوش تحصیلی و همچنین عوامل مشابه، در توزیع و انتخاب تست ها تأثیر گذار است. یعنی در جامعه آماری که در کنکور شرکت می کنند سطوح مختلفی حظور دارند و طبیعی است که درجه ی دشواری تست ها متغیر است.

62- قرار گرفتن در وضعیت و آرام و تجسم دقیقی از وضعیت مثبت در جلسه ی آزمون عامل مهمی در تنظیم ناخودآگاه شما بشمار می آید. سعی کنید ناخودآگاه خود را برای ظهور و حظور موفق در جلسه آزمون آماده کنید.

63- از کلیه پیام های منفی و مخرب و زهرآلود (که به طور اشتباه از آنها تعبیر به واقع بینی می شود) به ذهن جداً خودداری کنید.

64- به جای فکر و خیال و نگرانی همین الان اقدامی مناسب، مثبت و مؤثر در راستای هدف انجام دهید.

65- به خاطر داشته باشید همین امروز بخشی از سرنوشت شما رقم می خورد. همین الان و در همین لحظه هر کاری انجام دهید، تأمین کننده بخشی از هدفتان است.

66- واقعاً خودتان را به خدا بسپارید و در آغوش امن و مطمئن او سریع و دقیق به حرکت خودتان ادامه دهید. مطمئن باشید او به کمک شما بشرط اینکه شما بخواهید و کمک های خدا را جذب کنید.

67- شب قبل از کنکور بقدر کافی بخوابید و روز قبل نیز فشار خاصی به ذهن خود وارد نکنید. آرام و خونسرد بطور کاملاً سبک و نرم درسهای خود را مرور کنید(البته ترجیحاً توصیه می شود که به تمرین های آرام سازی ذهنی بپردازید حتی الامکان درس نخوانید)

68- به خاطر داشته باشید که ممکن است در یک لحظه احساس کنید کاملاً چیزی بلد نیستند. این احساس کاملاً طبیعی است و باید با عبوری صحیح از این وضعیت فرصتی برای ناخود آگاه خود فراهم کنید که در مسیر آرام و امن و بستری مطمئن پاسخ لازم را برایتان پیدا کند.

69- مجبور نیستید همه ی تست ها را پاسخ دهید واقعاً اگر شک دارید جواب ندهید.

70- تست های ساده و مشکل از امتیاز یکسان برخوردار هستند. کاملاً اشتباه است اگر قبل از اطمینان از پاسخ همه ی تست های ساده حتی 1 ثانیه وقت خود را برای پاسخ تست های مشکل مصرف کنید. اول ساده تر ها بعد معمولی ها و سپس سخت ها، تست هایی که نخوانده اید و یا خیلی اشکال دارید واقعاً بگذارید و مطمئن باشید که کار صحیحی انجام می دهید.

71- هر چند دقیقه یک بار با تغییر وضعیت فیزیکی بدن خود تنفس عمیق سوخت گیری مجدد انجام دهید.

72- به اطرافیان خود در جلسه آزمون کاری نداشته باشید.

73- دقت کنید که گزینه های تست ها، بگونه ای انتخاب می شوند. که اگر اشتباه کنید پاسخ حاصل از همان اشتباه هم در گزینه ها موجود است. در مسیر راه حل ها و همچنین نتایج نهایی پاسخ ها دقت بیشتری داشته باشید.

74- در حد تکلیف و وسعت خودتان کار کنید بگونه ای که از وجدان راضی و مطمئن برخوردار باشید نتیجه را به او بسپارید

29- بمنظور به خاطر سپردن چند نکته که در رابطه با موضوعی مطرح می شود اقدامات زیر توصیه می شود.
1) ابتدا هر مرحله را خوب یا بگیرید و برای آن یک کلمه یا چند کلمه کلید تجسم و طراحی کنید.

2) کلمات کلید حاصل را به صورت لیست کوتاهی یادداشت نمایید.

3) با به تصویر کشیدن این چند کلمه, طرحی از کل موضوع را نیز در نظر آورید.

4) یکبار دیگر ارتباط کلمات کلیدی را با مراحل در نظر گرفته شده مشخص کنید.(The keywords Met hod)

30- در لحظه بخاطر سپاری یک موضوع , تا جایی که ممکن است قدرت مشاهده خود را افزایش دهید با دقت کامل ( در حد توان ) ابعاد مختلف موضوع را در نظر بگیرید. از زوایای مختلف آن را بررسی کنید. اشکالات احتمالی ذهنی راجع به آن موضوع را در نظر بگیرید. ارتباط موضوع را با مطالب و دانسته های قبلی خود مشخص کنید. آن را در محلی از حافظه جاسازی کنید و در لحظه ثبت مطالب, آرامش داشته باشید تا جایی که ممکن است از قوه تجسم خود نیز کمک بگیرید . زمانی را که قرار است از این مطالب استفاده کنید به عنوان یک کد اصلی همراه مطلب به ذهن خود تلقین کنید. اطمینان داشته باشید که اگر قواعد تکرار را به طرز صحیحی رعایت کنید ان شاء ا... با سرعت و دقت فراوان , موضع را فراخوانی خواهید کرد. حتی الامکان خودتان را هم به موضوع وارد کنید و دخالتی در روند شکل گیری مطلب داشته باشید. در بعضی موارد بهتر است داستانی بسازید و موضوعات مورد نظر را به عنوان وقایع مختلف داستان و شخصیت های آن را در نظر بگیرید (Chaining) به نقل از:The study Guides and strategies . دروسی را که به نظرتان مشکل تر می رسند , بیشتر مرور کنید و حتی الامکان در معرض دید خود قرار دهید. ( خلاصه ها - سازماندهی ها)

31- توجه داشته باشید که لحظه ها و ساعات و روزهای شما گوهر های گرانبهای زندگیتان هستند در واقع کیفیت زندگی آینده شماست . برای رسیدن به موفقیت و بهروزی , لازم است ابتدا خود را شایسته آن بدانید و سپس بهای آن را در هر لحظه پرداخت نمایید. یک بار دیگربه یاد آورید که: موفقیت یعنی تلاش مستمر وآ گاهانه در راستای اهداف و بر مبنای ارزش ها

32- به خاطر داشته باشید ما همانی را دریافت می کنیم که راه ورود آنرا بر رویخود می گشایی م. هنگامی که ادراک ما بر مبنای و فور و برکت است و خود را شایسته آن می دانیم شاهد یک تحول می شویم. بر هر چیزی که ذهن خود را متمرکز می کنیم آن چیز در نزد ما بزرگ می شود.
33- برای آغاز یک روز خوب و فعال با دیدگاه های عالی وشیاسته و کسب انرژی خالص زندگی پیشناد می شود هر چند آیه از قران کریم را با توجه و تدبیر از خالق هستی و مبدأ اصلی آفرینش و آمادگی شنیدن نداهای آسمانی یعنی قبول هماهنگی با جریان خالص هستی که انسان را به رشد و کمال می رساند. ما با توجه به استعداد ها و زمینه هایی که داریم باید از وحی کمک بگیریم. ارتباط صحیح با خدا از طریق دعا و نماز پویا ترین و پیشرفته ترین عملی است که امروزه تمام محققان و اندیشمندان , آن را به صورت یک اصل. بدیهی و مسلم پذیرفته اند. نه برای تجارت و محاسبه روزانه معمولی بلکه باری نیاز اصلی و تکامل یافته , ارتباط خودتان را با خدا بیشتر کنید.

34- یک ضر المثل چینی می گوید: اگر کاری را که همیشه انجام داده اید , انجام دهید همان نتیجه ای را می گیرید که همیشه گرفته اید اگر نتیجه ای دیگر می خواهید کاری دیگری انجام دهید. اگر واقعا در یک کار , اشتباهی دارید حتماٌ آن را تغییر دهید ( فوراٌ و بلافاصله ) تغییر در روش ها نشانه رشد فکری آدمی است و اصرار بر ادامه یک روش غلط نشانه عدم رشد فکریاست که بسیاری از انشان ها متأسفانه به دلیل تعصب و یا لجاجت بر آن اصرار می ورزند.

35- فرصت سازی و فرست یابی و فرصت شناسی از عوامل اصلی موفقیت به شمار میآید. موضع گیری ها در زندگی مهمتر ازموفعیت هاست. چه بسا موقعیت های مناسبی که به خاطر موضع گیریهاینامناسب از بین رفته اند و بخوبی مورد استفاده واقع نشده اند. تفکر مثب یعنی موضع گیری بهینه در هر موقعیت

36- برای ایجاد آرامش در زندگی , باید تا جایی که ممکن است به زمان حال رسید و با شناخت درست و ظایف وعمل به آن ها , بهره وری را افزایش داد.

37- تخلیه ذهنی اطلاعات ( یاد آوری مفاهیم خوانده شده بدون مراجعه به کتاب ) در لحظات مختلف تمرین بسیار خوبی برای استفاده از قوای ذهنی در حافظه است.

38- از تمرینات آرام سازی ذهنی و روانی استفاده کنید.

39- آری شم یک اقیانوس بیگرانید. و وقتی کشتی های سنگین در ساحل هستی شما به گل می نشینید و بناچار در انتظار مد آب می مانند باز شما همچون اقیانوس نمی توانید شتاب کنید و مد آب را پیش از آمدن فرا خوانید شما همچنین مانند فصل ها هستید. و هر چند در زمستان , بهارتان را انکار می کنید اما بهار خفته تان خواب آلود لبخند می زند و نمی رنجد. > جبران خلیل جبران
40- واقع بینی و تفکر مبتنی بر منطبق و همراه با ذهنیت مثبت ، رمز اصلی موفقیت شما در ادامه راه است. آنچه مهم به نظر می رسد استفاده از معلومات و فراخوانی مطالب خوانده شده است. بنابر این در ایم باقیمانده ، بر اساس اولویت مطالعه کنید و مطالب قبلی را سازماندهی نمایید. قبل از تسلط کامل بر موضوعات خوانده شده قبلی به سراغ مطالب دیگر نروید. از میان انبوه داوطلبان کنکور ، آن دسته از داوطلبانی که علاوه بر معلومات کافی ، توان استفاده از معلومات را داشته باشند گوی سبقت را از دیگران خواهند ربود.

41- با توجه به فصل بهار ، سعی کنید از تنفس عمیق 1-2-4 استفاده نمایید و با استراحتهای مؤثر در راستای آماده سازی خود برای استفاده بهینه از توانمندیهایتان محسوب شود.

42- از هیجانات روحی خود به بهترین نحو استفاده کنید ، کلیه عواملی که ممکن است شما را مضطرب و نگران سازد نشانه های مثبتی هستند که میزان هوشیاری شما را افزایش می دهند و در صورتی که بتواند آنها را کنترل کنید نتایج مثبتی نصیبتان خواهد شد بنابر این بدون توجه به عامل به وجود آمدن آن ، سعی کنید به عنوان پیام مثبت از آن استفاده کنید تا تصاویر ذهنی شما مثبت شود شما فرصت زیادی ندارید که بخواهید ساعاتی از روز خود را به تجزیه و تحلیل مسائل روانی خود اختصاص دهید بلکه باید بلافاصله نشانه های مثبت حالات روحی خود را شناسایی و پتانسیل حاصل از آن را در راستای اهدافتان مصرف کنید.
43- هر یک از ما دارای سطحی از هوشیاری هستیم که ذهن و بدن ما در آن سطح بیشترین بازده خویش را داراست و به آن سطح اوج عملکرد استرس می گویند (Peak performance)PPSL stressباری کنترل استرس درک شش عامل کلیدی زیرضروری است:

1) آگاهی : باید خودتان با نظارت دقیق متوجه شوید که در چه ساعاتی از روز در نقطه اوج هوشیاری قرار دارید. دروس مشکلتر و مباحث مهمتر را در آن ساعات سازماندهی و مرور کنید.

الف) تاریخ و زمان:بعضی اوقات با تغییری کوچک در برنامه های درسی استرس کاهش می یابد.

ب) موقعیت :از برخورد با آدمها و محیطهای استرس زا حتی الامکان دوری کنید. و در صورتی که ممکن نبود، موضع گیری مثبت داشته باشید.

ج) احساسات : احساسات و افکار خود رابه مثابه یک خدمتکار بی قید و شرط برای تحقق اهدافتان مورد استفاده قرار دهید.

2) پیش بینی: با تجسم مثبت می توانید مکانیسمهای مناسبی برای پیشگیری ایجاد کنید.

3) اجتناب: حتی الامکان سعی کنید حالات خود را به گونه ای تنظیم کنید که تحت تأثیر فشار و استرس نباشید.

4) ارزیابی : کنترل و نظارت سیستم مستمر.

5) قاطعیت : با احساسات واقعی خود در یک حالت آرامش و صداقت با خود قرار گیرید و از حقوق خود نیز دفاع کنید . جلوگیری از اتلاف وقت و بهره گیری مؤثر از زمان نوعی دفاع از حقوق خود به شمار می آید.

6) اقدام: اغلب برای حل مسائل زندگی خود، فقط فکر می کنیم و کاری مؤثر انجام نمی دهیم . توصیه می شود همین الان در فرصتهای باقیمانده دست به عمل بزنید و با شعار ((هر روز بهتر از دیروز)) روزهای آتی را به پلهای اصلی موفقیت خود تبدیل سازید.

44- در مورد آنچه بیان می کنید کاملاٌ دقت داشته باشید از به کار بردن کلمات و واژه های تحقیر آمیز و منفی جداٌٌ بپرهیزید . تنها زمانی که بیان مسائل تبدیل به کار مثبت شود احساس مثبت تری خواهید داشت . در غیر این صورت تکرار مشکلات تصاویرمنفی ذهن شما را تثبیت می کند و گسترش می دهد و باعث می گردد تا قدرت تخیل در مقابل اراده تقویت گردد که به ضعف اراده می انجامد. حتی در تصور خودتان هم خودتان ضعیف نشمرید. شما شایستگی موفقیت را دارید به شرطی که در بهترین حالت و شکل ظاهری و روانی خود ظاهر شوید.
45- برای سازمادهی و جمع بندی مطالب باقیمانده توجه شما را به شش عامل یادگیری موفقیت آمیز جلب می کنیم.

1) کنجکاوی : (Curiosity) تلاش برای یافتن پاسخ سؤالات و اشکالات جزئی که ممکن است در پاسخ سؤالات و اشکالات جزئی که ممکن است درپاسخ به تستهای کنکور نیز اختلال ایجاد کند.

2) اعتماد: (Confidence) خودباوری مثبت شرایط اساسی برای قبول مسئولیت های بزرگ می باشد اعتماد به نفس کاذب و خود باوری مثبت با هم فرق دارند. منظور از خودباوری مثبت حالتی است که در آن با توکل به خدا و استعانت از نیروها و استعدادها و نعمتهای الهی انسان بتواند به خودش نیز اعتماد کند و در راستای این اعتماد، اقدامات مؤثر و مثبت و سازنده ای در جهت تحقق اهداف خود انجام دهد.

3) تعهد: (Commitment): تعهد باید واقعی باشد و یکی از مشخصه های انسانهای است که به اهداف خود نائل می شوند تعهد با دقت و انرژی و علاقه حمایت می شود. انرژیهای خود را با شیوه های مؤثر و مثبت ، به گونه ای توزیع کنید که در ادامه راه توفیق حصول نتیجه ، نصیبتان گردد.

4) تمرکز: (Concentration) تمرکز یعنی یادگیری چگونگی کنار آمدن با سرمایه این لحظه در راستای اهداف خود تمرکز داشته باشید. مطالعه با تمرکز یعنی یعنی مطالعه ای که هدایتگر درونی شما، با حالات مثبت و جستجو گرانه در این لحظه به دنبال حصول نتیجه همان لحظه باشد یعنی عالیترین شکل اجرای وظایف.

5) یقین (Conviction) یقین ، باوری است که شما می توانید کاری را انجام دهید. تصویری از خود می سازید و انتظاری که از خود دارید و آن را در ذهن خود تکراری می کنید زمینه ساز موفقیت شمست. انتظار داشته باشید که در ذهن خود تکرار می کنید زمینه ساز موفقیتهای شماست. انتظار داشته باشید که در حد و اندازه خودتان در کنکور ظاهر شوید این انتظار ، کاملاٌ معقول و منطقی است. خیلی هوشیارانه و خلاق ذهن خود را برای موفقیت آماده سازید.

6) تجلیل: Celebration گاهی اوقات لازم است به گذشته خود بر گردید و از خود به خاطر موفقیت ها و کارهای کوچکی که انجام دادهاید تمجید کنید . این عمل احساس مثبتی را ایجاد می کند که برای پیشبرد و تدوام امر یادگیری به شما آرامش و پشتکار و دلگرمی می بخشد. روی حداقل 3 مرتبه و هر مربته حدوداٌ 5 الی 10 دقیقه، خودتان را در وضعیتی تسم کنید که در جلسه آزمون ، با آرامش و خونسردی همراه با تسلط نشسته اید و کاملاٍ ماهرانه و با مدیریت زمان فوق العاده قوی و مؤثر مشغول بهره گیری بهینه از آموخته های خود هستید.

46- طبق اصل پارتو (Pareto Principle) یا قاعده 20/80 . 80% از نتایجی که می گیریم مربوط به 20% فعالیتهایمان است. 80% از نتایج مورد انتظار شما در 20% باقیمانده زمان قابل حصول است البته اگر سازماندهی خوبی داشته باشید.

47- در رابطه با هر درسی به طور دقیق ، اشتباهات رایج در آن موضوعات را شناسایی کنید و در فرصتهایی که به عنوان کنکورهای آزمایشی به دست می آورید نسبت به حذف آن اشتباه اقدام کنید تا سرعت شما در پیدا کردن تستهای صحیح ، افزایش یابد.

48- از تمرینهای تجسم کنکور در فرصتهای باقیمانده استفاده کنید. روزی حداقل 3 مرتبه هر مرتبه حدوداٌ 5 الی 10 دقیقه ، خودتان را در وضعیتی تجسم کنید که در جلسه آزمون ، با آرامش و خونسردی همراه با تسلط نشسته اید و کاملاٌ ماهرانه و با مدیریت زمان فوق العاده قوی و مؤثر مشغول بهره گیری بهینه از آموخته های خود هستید و در عالیترین وضعیت روحی و روانی قرار دارید. با سرعت انتقال فوق العاده زیاد و حضور ذهن کامل، در حالیک ه خود را به خدا سپرده اید و هر لحظه حالتان بهتر می شود و با رعایت کلیه قواعد و تکنیک های تست زنی آزمون را برگزار می کنید. در آن لحظه ، شما کاملاٌ واقع بین هستید و در همان لحظه حضور دارید و این احساس ، موجب دلگرمی و بارش انرژی ذهنی مثبت می شود. سازماندهی مطالب ، کلید طلایی حافظه شما در کنکور به شمار می آید.

49- یکی از بهترین تکنیکها وهنر های که باید یاد بگیرید و تمرین کافی داشته باشید ، هنر تست نزنی است. به همان اندازه که تست زدن مؤثر است، تست نزدن هم مؤثر است . تجربه نشان می دهد که بسیاری از داوطلبان به دلیل فراوانی پاسخهای غلط نتوانسته اند به دانشگاه راه یابند. به عنوان مثال اگر یک داوطلب کنکور در یک درس که 45 تست دارد. 25 تست را با قاطعیت و اطمنان ، پاسخ بدهد و 6 تست را پاسخ اشتباه بدهد و 4 تست را سفید بگذارد طبق فرمول محاسبه درصد خام او در آن درس 73/3% خواهد بود در صورتی که اگر همان 6 تست غلط را پاسخ نمی داد در صد او 77/7 % محاسبه می شد. اختلاف 5/5% در یک درسی که ضریب 4 دارد ، ممکن است صدها نفر رتبه او را جابجا کند.توصیه اکثریت قریب به اتفاق کارشناسان و دست اندرکاران مسائل کنکور ، اینست که فقط به تست هایی که به صحت پاسخ آن اطمینان دارید پاسخ دهید.

50- حداقل هفته ای یکبار ، در مدت زمان محدود و معقول (حتی الامکان کمتر از استاندارد کنکور ) از دروسی که مطالعه کردهاید آزمون آزمایشی برگزار کنید.(با لباس رسمی و کاملا منظم)

51- دروس عمومی را با تکرارهای سبک و منظم ، به حافظه خود بسپارید . یادگیری تدریجی قدرت حافظه را افزایش می دهد.
52- به خاطر داشته باشید در جامعه آماری شرکت کنندگان کنکور ، اقشار مختلفی با بهره های هوشی و استعدادهای متفاوت شرکت می کنند. چون آزمون سازمان سنجش براساس استانداردهای علمی طراحی میشود، قطعاً توزیع تستهای کنکور متناسب با شرکت کنندگان خواهد بود. با درک و فهم و قبول این نکته با یک استراتژی مناسب و معقول به پاسخ تست ها خواهیم پرداخت یعنی اگر قرار است به 50 تست در 50 دقیقه پاسخ دهیم لزوماً به معنای این نیست که به هر تست در 1 دقیقه ممکن است پاسخ گوییم بلکه معنایش اینست که میانگین زمان لازم برای هر تست یک دقیقه است. بنابراین نتیجه می گیریم که ممکن است زمان واقعی برای بعضی از تست ها بیش از 1 دقیقه باشد. و برای بعضی از تست ها کمتر از 1 دقیقه یا کمتر از 30 ثانیه خواهد بود. از طرفی لازم نیست که به همه تست ها پاسخ بگویید. ضرورت اولویت بندی تست ها از نکاتی است که تضمین کننده موفقیت شما در آزمون است.

53- طبق نتایج تحقیقات و بررسیهای دانشمندان، باید از ابتدا به سؤالات ساده تر پاسخ دهید.

54- از درسهایی که علاقه دارید شروع کنید.

55 -قبل از شروع آزمون، نفس عمیق و تجسم ذهنی مثبت سریع داشته باشید.

56- با دید کاملاً واقع بینانه و مثبت آزمون را شروع کنید. به هیچ عنوان به اطراف و دوستان خود خیره نشوید. به پاسخ نامه های اطرافیان نگاه نکنید.

57- آنچه مهم است، توان استفاده از معلومات کسب شده است.

58- به هیچ عنوان به سراغ تستهایی که موضوع آن تست را قبلاً به حد کافی و لازم مطالعه نکرده اید، نروید مگر این که اطمینان حاصل کنید بقیه تست ها را پاسخ داده اید و واقعاً وقت اضافی دارید.

59- به خاطر داشته باشید که گزینه های کنکور (به ویژه دروس محاسباتی و اختصاصی مثل ریاضی، فیزیک و شیمی) نتیجه و حاصل ادامه راههای غلط است. یعنی اگر در قسمتی از مسیر حل خود یک استباه جزئی داشته باشید و با ادامه حل تست با همان استباه به پاسخی برسید، همان پاسخ را در گزینه ها مشاهده خواهید کرد لذا باید دقت کنید که قبل اشتباهات رایج را شناسایی کرده باشید تا قالبهای ذهنی مثبتی در تصاویر ذهنی شما ایجاد شده باشد.

1- بهینه سازی سیستمهای یادگیری با شعار هر روز بهتر از دیروز پیشرفت تصاعدی ایجاد می کند. هر روز یک رکورد جدید بشکنید و یک گام اساسی بردارید. کارهای جدی را آسان بگیرید و کارهای آسان را جدی بگیرید.

2- وقتی از کلاسهای مدرسه به خانه بر می گردید مطالب همان روز را حتما مرور کنید. بر اساس منحنی نسیان ابینگ هاس (Ebbing haus forgetting Curve) بعد از 24 ساعت ساعت حدود 70 در صد از مطالب خوانده شده را از یاد می بریم!

3- به خاطر بسپارید که وظیفه یادگیری مطالب , بر عهده شماست و شما مسؤل آموخته هایتان هستید. هر گونه تکیه زدن به شرایط بیرونی ( از قبیل : مدرسه - معلم - جزوه - آزمون - پدر و مادر - دوستان - امکانات و ...) باعث تضعیف قوای درونی و ذهنی شما می شود .البته باید از تمامی امکانات و شرایط مذکور به نحو احسن استفاده کنید.

4- معلم ها را با هم مقایسه نکنید آنها را آنطور که هستند بپذیرید نه آنطور که شما می خواهید. سعی کنید شیوه هر یک را کشف کنید و از هر استادی متناسب که اجرا می کند استفاده کنید. الزاما همه شیوه های یکسان ندارند.اگر مقایسه را کنار بگذارید تمرکزتان بیشتر و کارایی تان بالاتر می رود.
5- برای اینکه حافظه شما فعال تر شود و مطالبی را که فرا می گیرید تا چند ماه آینده به راحتی در ذهنتان باقی بماند, لازم است ازروش بسیار مهم و فوق العاده > استفاده کنید. یعنی قبل از فراگیری مطالب جدید کلیه مطالبی را که قبلا یاد گرفته اید از ابتدا تا جایی که خوانده اید , مرور کنید, همیشه در ابتدای هر جلسه این کار را خیلی سریع و ذهنی انجام دهید. بدهیی است اگر مطالعه شما با یادداشت برداری های فشرده و منسجم همراه باشد مرور مطالب خوانده شده با سرعت بیشتری صورت می گیرد. باری موفقیت در آزمونها , عمقی خواندن کتابها و مطالب بسیار مهمتر از تمام کردن کتابهاست. خطایی که بسیاری از داوطلبان مرتکب می شوند این است که بیشتز از اینکه مطالب را یاد بگیرند و سازماندهی کنند به فکر تمام کردن کتابها هستند. تا به اصطلاح فرصتی برای مرور کردن آنها داشته باشند (چون فراموش می کنند) اطمینان داشته باشید اگر مطالب را عمیق یاد بگیرید زمانی که برای مرور های بعدی صرف می کنید بسیار کوتاهتر خواهد شد. (البته حتی الامکان کتابها باید تمام شود و فرصتی هم برای مرور و رفع اشکال آنها در نظر گرفته شود.)

6- اولویت بندی کارها و دروس در هر روز یکی از مهمترین نکات مدیریت زمان و برنامه ریزی است. به جای اینکه فقط به کمبود وقت فکر کنید و غصه بخورید و فضای ذهنی خود را با استرس مسموم کنید , بلافاصله دست به عمل بزنید و مهمترین کاری را که درآن لحظه باید انجام شود , پیدا کنید و انجام دهید . برای رهایی از حلقه نگرانی , حتما باید همین الان یک قدم به طرف هدف بردارید. نگرانی را به نشانه ای مثبت برای عمل تبدیل کنید. اگر نگرانی های شما بدون دلیل ادامه پیدا کند , انگاه به جای اینکه فعالیت کنید , در جالت رکود باقی می مانید , و این حالت رکود , نگرانی را افزایش می دهد و به همین ترتیب یک چرخه معیوب به وجود می آید که مانع پیشرفت شما خواهد شد. انشان های موفق , زمانی که نگران می شوند یک دقیقه فکر می کنند و بلافاصله مهمترین کار را پیدا می کنند و در همان لحظه آن را انجام میدهند.

7- احساس حضور نویسنده در هنگام مطالعه, باعث افزایش بازدهی یادگیری می شود.
- قبل از شروع مطالعه دقیق , به تیترها و شکلها نگاه کنید (Preview) منطبق با سیستم (PQ6R) سپس تعدادی سؤال طرح کنید. (Question) بعضی از سؤالاتی که نقش مهمی در یادگیری بحث دارند و در بسیاری از موضوعات قابل طرح می باشند عبارتند از.

1) درباره این موضوع چه چیز هایی را قبلا یاد گرفته ام ؟

2) فایده های کلی فراگیری این موضوع چیست و کاربردهای آن کدام است؟

3) کدام بخش های آن مهمتر است؟

4) چه انتظاری از خودم دارم؟ بعد از اتمام این بخش چه تغییراتی در روند یادگیری من باید مشاهده شود؟

5) این موضوع پایه و ریشه چه موضوعاتی می تواند باشد؟

6) این موضوع به کدام موضوعات وابسته می باشد؟ و با چه مباحثی ارتباط درد؟

7) اگر بخواهیم به جای این تیتر ها , عناوین دیگری را انتخاب کنم چه عباراتی مناسب است؟

8) اگر بخواهم مثالی درباره این موضوعات بیان کنم چه مثالهایی مناسب است؟
9- کلید هایی که مرا به فهم بهتر این موضوع نزدیگتر می کند کدام اند؟(Reticular Activating System (RAS) به خاطر داشته اشید طرح این سؤالات در مدت زمانی کمتر از 3 دقیقه صورت می گیردو در این مرحله اصلا نیازی به پیدا کردن پاسخ ها نیست !این عمل تنها برای ایجاد تحریک سیستم فعال کننده شبکه ذهنی شما مناسب است.)

طرح سؤال , یکی از مهمترین عوامل ایجاد تمرکز حواس و درک عالی است.
10- هر گاه دچار وسواس و حالت بلاتکلیفی شدید لازم است لیستی از کارهایی که در آن لحظه ذهنتان را مشغول می کند بنویسید و بعد طبق دستور العمل زیر آنها را اولویت بندی کنید:(Time Manegment)

1) امور فوری و مهم

2) امور فوری و بی اهمیت

3) امور غیر فوری و مهم

4) امور غیر فوری و بی اهیت

مورد اول یعنی امور مهم و فوری (دروس مهم و فوری ) را در همان لحظه انجام دهید و اطمینان داشته باشید که بهترین انتخاب را داشته اید. انجام دادن امور مهم و فوری باعث آرامش و سکوت ذهنی می شود و کارایی شما را افزایش می دهد. مورد دوم اگر می توانید انجامدهید. مورد سوم راشرو کنید و قبل از اینکه به مرحله حاد و شفوریت برسد برای آن زمان بندی مناسبی را در نظر بگیرید. مورد چهارم را کنار بگذارید و انجام ندهید . همیشه و در هر لجظهکارهایی که در ذهنمان مرور می شود در یکی از تصمیم بگیرید در مدت باقیمانده از روز , به سراغ دروس مهم و فوری رفته و آنها را ابتدا مطالع کنید و کم کم به سازماندهی ذهن خود نیز بپردازید.
11- در هنگام مطالعه و یادگیری یک موضوع , سعی کنید از چند زاویه زیربه موضوع نگاه کنید:

1) از دیدگاه طراحان تست های کنکور

2) از دیدگاه نویسنده و مؤلف

3) دگاه کسانی که هیچ اطلاعی از موضوع ندارند

4) دگاه یک داوطلب کنکور که خیلی ریزبین و دقیق است

5) یدگاه یک دانشمند و محقق .توانایی سیال سازی ذهن در یادگیری راه موثری برای درک بهتر می باشد . تاکید می کمن موارد فوق با سرعت در تفکر به انجام می رسد نه با سرعت در تکلم , همانطور که خودتان می دانید سرعت تفکر دهها باربیستر از سرعت تکلم است , به همین دلیل شما درمدت کمتر از چند دقیقه می توانید عملیات ذهنی پیچیده ای را انجام دهیدو فکرتان را به راحتی به در گردش در آورید. ( تخیل هدایت یافته)
12- طبق اصل Parkinson , محدودیت زمان سرعت را افزایش میدهد بدون اینکه حالت استرس خاصی ایجاد کنید در شرایط کاملاٌ منطقی و واقع بینانه , زمان خود را محدود کنید و خود را مقید کنید تا نیازها و خواسته هی معینی را درراستای اهداف تأمین کنید و به اهداف کوتاه مدت خود برسید.

13- طبق اصل Pigmalion (اثر ایجاد انتظار) اگر شما انتظار معقولی از خودتان داشته باشید و در راه رسیدن به آن تلاش کنید , حتماٌ موفق می شوید.( ان شاءا...)
14- همت عالی از خصوصیات انسانهای موفق است. شناخت رسالت ها و مسؤولیتهای انسانی باعث می شود بسیاری از کارهایی که در ابتدا سخت به نظر می رسد خیلی ساده و راحت شود , فقط باید پای مناسب و مرکب مورد نیاز را فراهم کرد .روزی 5 دقیقه خودتان را در پیشگاه خالق هستی محسم کنید و به خلیفه ا... بودن فکر کنید و به این موضوع دقت کنید که : این همه استعداد خدادادی بازدهی می خواهد.

15- یک مولد درونی ایجاد کنید تا بوسیله آن هر روز شارژ شوید. و به خاطر داشته باشید: آنها که از درون نجوشیده اند ازبیرون پر شوند, آسیب پذیر خواهند شد. و آسیب پذیری زیاد باعث کاهش اعتماد به نفس و تضعیف روحیه می شود. موتور تصمیم سازی درونی را فعال کنید.

16- از جرزوات کمک درسی , فقط به عنوان مرجع موردی استفاد نکنید به هیج عنوان کتابهی درسی را کنار نگذارید.
17- وقت خودتان را با یادگیری و مطالعه مطالب خارج از کتاب , تلف نکنید . به هیچ عنوان استفاده از کتابهای دانشگاهی وسطوح بالاتر از کمک های درسی ( مخصوصاٌ در زمان آمادگی برای کنکور ) برای کنکور مناسب نیست.

18- به رفتارها و عملکردهای اطرافیان خیره نشوید , و برنامه زندگی خد را فقط بر اساس اهداف شخصی خود تنظیم کنید. حقوق هر فرد را رعایت کنید اما رفتارهای آنها باعث تغییر و نوسان در تصمیم گیری های شما نشود. برای تامین اهداف خود تلاش کنید.
19- موفقیت یعنی تلاش دائمی آگاهانه در راستانه اهداف و بر مبنای ارزشها .موفقیت , موفقیت می آورد. به جای اینکه فقط در انتظار موفق شدن بنشینید موفق بودن را تجربه کنید و آن را با تمام وجود لمس کنید. برطبق تعریف فوق همین امروز متیوانید موفق زندگی کنید. در فضای آرام تلاش کنید.

20- از هر موقعیتی برای شکل دادن به انگیزه ها و تقویت روحیه خود و اطراافیان استفاده کنید . و در جمع هایی حاضر شوید که مثبت و سازنده باشد. این پیام را به یاد داشته باشید و در معرض دید خود نصب نمایید.
21- یکی از راه های آرامش روحی و روانی و همچنین تسلط بر ذهن و روحیه, ورزش کردن است. سعی کنید روزانه حداقل 15 دقیقه ورزش کنید. ورزش و تنفس صحیح همراه با خواب مؤثر و تغذیه مناسب , یکی از رموز اصلی موفقیت به شمار می آید.

22- روزانه حداقل 15 مرتبه و در هر مرتبه یک دقیقه وقت خاصی را به خود اختصاص دهید و در آن یک دقیقه به عنوان مثال یکی از اقدامات زیر را انجام دهید:

1) تشویق و پاداش به خود به دلیل کسب موفقیت های نسبی

2) بازنگری در شیوه های اجرای برنامه درسی

3) هدفگذاری برای استفاده بهینه از وقت باقیمانده روز

4) توبیخ یک دقیقه ای و برخورد جدی با خود

5) سکوت و رسدن به آرامش لحظه ای ذهنی

6) تسم دقیق اهداف و برنامه های آینده و به حاطرآوردن لذت های ناشی از رسیدن به اهداف

7) طرح تعدادی سؤال در ذهن بمنظور تغییر روحیه و عوض شدن مسیر تفکر لحظه ای

8) تنفس صحیح و استراحت مناسب ذهنی

9) شکر گذاری به درگاه خداوند متعال برای تمام نعمت ها

10) دعا و خواست قبلی از خدا برای رسیدن به صلاح و خیر

23- تهیه کارت های حافظه به صورت پرسش و پاسخ (پشت و رو) به صورت رنگی و ترجیحا پکوتاه و تلگرافی و تداعی کننده و پربار, تکرارمناسب این کارت های حافظه. تکرار مناسب کارت ها و بطور کلی الگو های سازماندهی شده به این صورت می باشد. تکرار اول بعد از 10 دقیقه- تکرار دوم 24 سات بعد از آن - تکرار بعدی یک هفته بعد از آن ( در صورت نیاز 3 روز بعد هم اضافه شود ) تکرار بعدی دو هفته بعد از آن - تکرار بعدی یک ماه بعد از آ و به همین ترتیب سه ماه بعد.
24- بزرگترین خیانت به خود و دیگران, تعویق انداختن کارهاست. کار و اندیشه امروز را به فردا موکول نکنید.So it now کار را باید در همان وقت و همان روز مقرر انجام داد.

25- ارزشیابی هفتگی و خود آزمایی های تستی در پایان هر فهته بسیار مهم است. اشکالات خود و همچنین دلیل بروز اشکالات را بررسی کنید و بلافاصله نسبت به رفع آن اقدام نمایید. یک اشکال ممکن است به چندین تست لطمه بزند. آنچه مهم است مشخص کردن وضعیت خودتان نسبت به درس است.
26- از ارتباط با دوستان استفاده مثبت بنمایید . وجود دوستان را به عنوان نعمتی برای به حرکت درآوردن خودتان تلقی کنید و با تفکر مثبت( استفاده مؤثر از شرایط تعیین شده)بر خورد کنید. خودتان را با لحظات قبلی مقایسه کنید عمل خودتان را با امکانتت و نعمت های خود مقایسه کنید. نسبت سود و سرمایه مهم است. اگر به بهره وری خودتان فکر کنید. همیشه به دنبال رشد و پیشرفت هستید.

27- تمرینات زیر برای استراحت مؤثر پیشنهاد می شود(حتی در جلسات آزمون بطور خیلی سریع)
1) استراحت چشم ها:صورت خود را به طرف دیوار برگردانید یا به بیرون از پنجره نگاه کنید. ( هرکدام کمترجلب توجه می کند) چشم هایتان را ببندید و مردمک شم هایتان را به طرف بالا برگردانید دو نفس عمیق بکشید.

2) حرکت دستها: بازوهایتان را در کنار خود قرار دهید . دستها به طرف جلو , حالا دست هایتان را هر ه ممکن است به عقب کشیده آن ها را محکم نگه دارید تا 20 بشمارید سپس آزاد کنید دست هایتان را برای چند ثانیه روی پای خود قرار دهید و از احساس آزاد شدن لذت ببرید.

3) چرخش گردن به اطراف: سرتان را چندین بار دایره وار بگردانید سپس بر عکس عمل کنید تا زمانی که می توانید راحت باشید این کار را تکرار کنید. هر فدعه آهسته تر و کامل تر.

4) خم شدن: در روی صندلی به این طرف و آن طرف خم شوید. تا زمانی که با هر خم شدن دسستان به زمین برسد. اگر نگاهتان کنند. همیشه می توانید وانمود کنید که از زمین چیزی بر می دارید.

5) استراحت کوتاه ذهنی : چشم هایتان را ببندید و خود را در یک مکان دلخواه در نظر آورید. کوهستان - جنگل - کنار دریاو . تا زمانی که بدنتان هم احساس کند در آنجا است در آنجا بمانید. اگر دست ها و پاهای سردی دارید یک محل گرم و دوستانه را در نظر آورید و آن ها را گرم کنید.

6) ایستادن در اتاق: اگر باید برای مدت طولانی بایستید این پا و آن پا کنید و با خم کردن زانو ها و قوزک پا خود را از حالت یکنواختی خارج کنید. به نقل از:Whole- Brain thinking
28- در بعضی موارد , بمنظور استفاده بهتر از حافظه می توان , حرف اول چند کلمه یا ند ایده را کنار هم قرار داد و کلمه ای جدید ساخت مثل:(radar radio detecting and ranging) قابل استفاده در تاریخ ادبیات - زیست شناسی شیمی - معارف اسلامی و ...) و یا میت وان شعر کوتاهی با نظم دلخواه در نظر گرفت و آن را تجسم و تکرار کرد.Acronyms and Acrostics for information involving key words.

درس ریاضی عموماً برای بچه‌ها مشکل و حتی همراه با ترس و وحشت است. این در حالی است که ریاضی یکی از چند درسی است که در باز کردن ذهن دانش‌آموز و آموزش چگونه اندیشیدن نقش درجه اول دارد. بسیاری از معلمان فرهیخته که هم به آموزش ریاضی علاقمندند و هم اشتیاق آموختن آن را به بچه‌ها دارند، همواره دنبال راه و روش‌هایی هستند که این درس را شیرین و فهمیدنی کنند و در واقع بچه‌ها را با ریاضیات آشتی دهند.
بیش از 50 درصد دانش‌آموزان مقاطع مختلف معمولاً‌ در درس ریاضی مشکلات اساسی دارند. بسیاری از دانش‌آموزان حتی در ساده‌ترین مطالب ریاضی مربوط به سال‌های قبل اشکال دارند. در ابتدای سال تحصیلی معمولاً مشکلات یادگیری ریاضی به دلیل فراموشی مطالب پایه بسیار زیاد است و دانش‌آموزان کشش لازم برای یادگیری ریاضی را ندارند و وقتی که مطالبی را تدریس می‌کنیم نمی‌فهمند و با دهان باز و چشمانی گرد شده به معلم و تخته سیاه می‌نگرند! وقتی که از چند نفرشان درس می‌پرسیم به ندرت کسی جواب درستی می‌دهد و دائم هراسناک بوده و چشمانشان را به زمین می‌دوزند! اگر یک امتحان پایه از آنها بگیریم میانگین نمرات امتحانی پایین خواهد بود. علل بسیاری در پایین بودن نمرات امتحانی نقش دارند. از جمله آنها:

1) پایه ضعیف در درس ریاضی از سال‌های قبل.
2) قبولی با استفاده از تک‌ماده در خرداد سال قبل.
3) قبولی با استفاده از تقلب و گفته شدن سؤالات قبل از امتحانات.
4) کم‌هوشی و دیرآموزی بعضی از دانش‌آموزان.
5) نداشتن اعتماد به نفس در درس ریاضی.
6) مشکلات جسمی بعضی از دانش‌آموزان،‌ سوءتغذیه، ضعف چشم.

اقدام‌هایی که برای چنین دانش‌آموزانی می‌توان انجام داد به قرار زیر است:
ابتدا باید در چند جلسه اعتماد به نفس دانش‌آموزان را تقویت کرد. برگزاری امتحانات به صورت کتاب باز (open book) می‌تواند انجام شود تا دانش‌آموزان اعتماد به نفس پیدا کنند. باید آنها را تشویق کرد که خودشان مطالب را یاد بگیرند و تمرین‌ها را حل کنند و زود ناامید نشوند. اگر دانش‌آموزی تمرینی را حتی ناقص حل کند، باید او را تشویق کرد و نمرات بیش از حقش به او داد. هر بار که با کوچکترین مطلبی یک نمره خوب برای دانش‌آموز گذاشته شود، کم‌کم این دانش‌آموز از درس ریاضی و معلم ریاضی خوشش می‌آید. باید سعی کرد ضعف‌های دانش‌آموز را به رویش نیاورد.
با هم مطالعه کردن یکی از روش‌های شناخته شده و موثر یادگیری در میان دانش‌آموزان است. پژوهش‌هایی که درباره اثربخشی از روش مطالعه مشارکتی انجام گرفته است نشان داده‌اند، دانش‌آموزان و دانشجویانی که به این طریق مطالعه می‌کنند، از کسانی که مطالب را برای خودشان خلاصه می‌کنند یا صرفاً به مطالعه مطالب می‌پردازند، بیشتر می‌آموزند و آموخته‌ها را برای مدت طولانی‌تری در یاد نگه می‌دارند.
به همین جهت گروه‌بندی دانش‌آموزان در کلاس که متشکل از دانش‌آموزان ضعیف و قوی و متوسط باشد، در رفع اشکالات درسی آنان بسیار موثر است. نوشتن چرکنویس هم در بسیاری از دانش‌آموزان کمک‌کننده است. تمرین و تکرار در زمان‌های متفاوت هم در به خاطرسپاری و یادگیری مطالب ریاضی نقشی اساسی دارند که معمولاً دانش‌آموزان ضعیف از آن غافل هستند.
البته می‌توان از راه‌های مختلف دیگر به یادگیری ریاضی در سطح مدارس کمک کرد که عبارتند از:

الف) ایجاد امکانات لازم برای افزایش سطح فرهنگی خانواده که بتواند بسیاری از مشکلات درسی فرزند خود را برطرف کند.
ب) آموزش روش‌های جدید تدریس به معلمان و حذف روش‌های سنتی.
ج) تهیه وسایل کمک آموزشی در زمینه تدریس.
و) طرح درس معلم.

اگر معلم برای خود طرح درس داشته باشد یعنی یقیناً بداند که در هر جلسه چه مطالبی می‌خواهد درس بدهد و این موضوع چه مشکلاتی دارد و در ضمن سعی کند که با استفاده از تجربیات گذشته در حداقل زمان و کمترین کلام، حق درس را ادا نماید. نخستین گام این است که دبیر تعداد صفحات کتاب را به تعداد جلسات مفید نوبت یا سال تقسیم کند و ببیند در یک جلسه دقیقاً چند صفحه باید تدریس کند و اگر لازم شد ابزار و وسایل کمک‌آموزشی از قبل تهیه شده را به کلاس برده و مورد استفاده قرار گیرد.
قسمتی از همکاری و همیاری بچه‌ها در خارج از کلاس یا در منزل صورت پذیرد. مثلاً بچه‌ها در منزل اشکالی را روی مقوا بکشند یا اجسامی بسازند یا اشکالی ببرند یا جدول‌هایی را تنظیم کنند منتهی با پرسش و سؤال در کلاس دانش‌آموز را فعال کرد. باید توجه داشت تا زمانی که معلم رو به تابلو و پشت به بچه‌ها تندتند فرمول نوشته، تخته را سیاه کرده و پاک کند و در آخر درس رو به کلاس برگر دانده و بگوید: بچه‌ها درس برای روز بعد از فلان صفحه تمرین حل کنید. همواره بچه‌ها در ریاضی ضعیف خواهند ماند. تا زمانی که معلمان ریاضی مخصوصاً‌ در مقاطع ابتدایی هنوز از روش‌های قدیمی حفظی برای تدریس ریاضی استفاده می‌کنند، بیشتر دانش‌آموزان ابتدایی از ریاضی گریزان خواهند شد.

? ارائه نکردن مفاهیم از ساده به پیچیده
بیشتر شکوه‌هایی که دانش‌آموزان از نحوه تدریس ما معلمان دارند،‌به این دلیل است که هنگام تدریس، هنوز یک مفهوم برای آنان جا نیفتاده است، به مثال‌های مشکل روی می‌آوریم و به حل آنها می‌پردازیم و دانش‌آموز را درگیر محاسبات پیچیده و طولانی می‌کنیم. در صورتی که باید برای جا انداختن مفاهیم مشکل، از سئوالات ساده‌تر شروع کنیم.

? ضعف در برقراری ارتباط
برای نفوذ در مخاطب، باید سازوکار یادگیری او را شناخت و با او ارتباط برقرار کرد. بعضی انسان‌ها از طریق تصویر و بعضی از طریق شنیدن بهتر یاد می‌گیرند. اغلب، نشان دادن یک شکل همراه با یک مثال شهودی می‌تواند، به تفهیم بهتر و بیشتر مطالب کمک کند. اگر ارتباط درستی با دانش‌آموز برقرار نشود، زمان زیادی از تدریس صرف آموزش یک مفهوم خواهد شد. برخی از نمودهای ارتباط صحیح نداشتن با دانش‌آموز را در زیر می‌آوریم:
? سخن گفتن با تخته و دیوارها و کف اتاق و سقف، به جای نگاه کردن به دانش‌آموزان هنگام سخن گفتن.
? استفاده کردن از برخی جمله‌ها،‌نظیر: این مطلب ساده است، بدیهی است و واضح است.
? نشان ندادن هیجان.
? دائم به ساعت نگاه کردن.
? به خاطر نسپردن نام دانش‌آموزان.
? تشویق نکردن دانش‌آموزان.
? داشتن رفتار اهانت‌آمیز و تحقیرکننده.

? سپردن کارها به نحو غیرمؤثر
الف) اغلب ما معلمان ترجیح می‌دهیم تمام قسمت‌های آموزش را خودمان انجام دهیم، حتی بعضی از معلمان ترجیح می‌دهند، تمامی تمرین‌ها را خودشان حل کنند. چرا که معتقدند، دانش‌آموزان تسلط کافی ندارند و اگر آنان تمرین‌ها را حل کنند، بخشی از وقت کلاس گرفته می‌شود. در صورتی که به جای این‌گونه صرفه‌جویی‌ها در زمان، باید راهکارهای دیگری یافت.
دراین رابطه می‌توان به برخی از موارد راهگشا اشاره کرد: معرفی یک کتاب تمرین در کنار درس می‌تواند، زمان زیادی برای آموزش بهتر ذخیره کند. این که بدانیم کدام تمرین‌ها را در کلاس حل کنیم خود مسأله‌ای مهم است که از راه تجربه به آن می‌رسیم. ولی پرداختن به برخی سؤالات و آنها را بهتر و کامل توضیح دادن و راهنمایی کردن و دادن جواب نهایی به تمرین‌ها، می‌تواند در زمان تدریس صرفه‌جویی کند. در مورد حل تمرین‌ها باید توجه داشت که مدت تمرین کوتاه باشد، و در صورت لزوم با فاصله تکرار شود. کار تمرین به صورت عادی ممکن است کسالت‌آور شود و اگر طولانی نیز باشد، علاقه به مطلب را از بین می برد. تأکید بر درستی جواب مسأله باشد، نه بر سرعت به دست آوردن آن.

? بی‌توجهی به سؤالات دانش‌آموزان
یک سؤال حساب شده و مناسب می‌تواند، زمینه‌ساز یادگیری یک مفهوم باشد، می‌تواند انگیزه دانش‌آموزان را نسبت به آنچه به او آموزش داده می‌شود بالا ببرد و همچنین، ذهن کنجکاو را با مسأله درگیر کند. از فرمایشات معصومین ماست که «حسن السؤال نصف‌العلم» نیمی از علم و یادگیری در خوب سؤال کردن است. ولی بعضی از اوقات در ارتباط با موضوع سؤال کردن برخوردهایی در کلاس می‌شود که ظاهراً برای صرفه‌جویی در زمان تدریس است ولی در باطن سرعت آموزش و یاددهی را کاهش می‌دهد.

? محبت به دانش‌آموزان
معلمان باید علاقه و محبت خود را هم به صورت کلامی و هم از طریق ابزارهای غیرکلامی چون: توجه تمام و کمال به دانش‌آموزان، حفظ و تداوم ارتباط چشمی با آنان، لبخند زدن و ایماء و اشاره نشان دهند.
ما اغلب فراموش می‌کنیم که بیشتر دانش‌آموزان برای معلمانی که محبت می‌کنند و معلمانی که آنها را مورد احترام قرار می‌دهندهر کاری را انجام می دهند، حاضرند هر کاری بکنند تا تأیید چنین معلمانی را به‌دست آورند. آشکار است که معلمان باید در ابراز علاقه و محبت خویش نسبت به دانش‌آموزان صادق باشند و هرگونه، احترام آنان، نزد دانش‌آموزانی که ریاکاری و دو رنگی می‌بینید، رو به افول می‌گذارد.

? نتیجه‌گیری
باید آموزش و پرورش در دوران ابتدایی و راهنمایی بر عملکرد معلمان ریاضی بیشتر نظارت داشته باشد و صرفاً به درصد قبولی اکتفا نکند باید برای معلمان ریاضی هر سال کلاس‌های مؤثر ضمن خدمت برگزار شود و نهایتاً معلمان باید تصمیم بگیرند که در مورد تدریس و نحوه یادگیری دانش‌آموزان در درس ریاضی تغییراتی ایجاد کنند و از روش‌هایی استفاده کنند که دانش‌آموزان در کلاس فعال باشند و در آنها ایجاد انگیزه شود. نباید دانش‌آموزان به حفظ طوطی‌وار فرمول‌ها و مطالب وادار شوند. معلمان بدون آگاهی از روان‌شناسی، جامعه‌شناسی روش‌های آموزشی، اصول یادگیری، نحوه ارزشیابی و طرح درس و استفاده از وسایل کمک آموزشی، نمی‌توانند وظیفه خطیر خود را در عصر کنونی به نحو شایسته انجام دهند.