قسمت اول اعتیاد سایبری ,اعتیاد نوظهور بدون دارو"(قسمت اول)
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
قسمت اول اعتیاد سایبری ,اعتیاد نوظهور بدون دارو"(قسمت اول)
چکیده مقاله ای با عنوان "اعتیاد سایبری ،اعتیاد نوظهور بدون دارو" اثر ارزشمند جناب آقای محمد مهدی فتوره چی در قالب رساله دکترا ، آورده می شود امید است مورد توجه خوانندگان گرامی واقع شود.
اینترنت مزایای ارائه شده ناشی از تسهیل ارتباطات بدون مرز و نامحدود را با سرخوشی در کار، کیفیت، دقت و سرعت ابزار تحقیق و گستردگی شبکه هایش در میآمیزد. ولیکن بر حسب نوع استفاده و دسترسی به آن، یک فضای مفرح تقابلی و وسیلهای منحصر بفرد است. جذابترین جنبه آن، گسترش جهان مجازی است که با جهان واقعیت و نمائی از جهان خیالی پیوند میخورد. سئوالی که مطرح میشود این است که بدانیم آیا بین این دو جهان همپوشانی وجود دارد؟ بطور دقیقتر اگر چه جهان مجازی در حال جایگزینی با جهان دیگر نیست، ولی بطور مؤثرتری خود را در دسترس مینمایاند و زندگی و تحمل آن نسبت به جهان واقعیت، سادهتر است؟
همانگونه که جیبالاد[1] خاطر نشان کرده است: «این مسئله بزرگترین تحول در تکامل انسانیت را آشکار میکند. برای نخستین بار نسلی از بشر قادر خواهد بود که واقعیت را انکار کرده و نگرش مورد نظر خود را جایگزین آن کند».
در حال حاضر، اینترنت بیشتر به یک پایگاه بزرگ دادهها، و به یک ابزار معتبر و با کیفیتی مستمر در ارتباطی سریع و در زمانی واقعی تبدیل شده است. بواسطه تسهیل در دسترسی، مضمون علمی و بویژه آنکه با پذیرش همگانی مواجه است، اینترنت به سادگی مورد سوء استفاده واقع میشود (کاتلین، اسکرر، دانشگاه تگزاس، آستین).
در دادههای علمی که از آن سوی اقیانوس اطلس منتشر میگردد، بیش از پیش از «افراد سایبری»[2]، «معتادان سایبری»[3] این «افراد پیوسته متصل»[4] که از یک اتصال و ارتباط مبتلا شدهاند، صحبت به میان میآید؛ این معتادان مجازی که ساعتهای متمادی را در شبکه اینترنت بمنظور ملاقات و صرف وقت هر چه بیشتر در جامعه مجازی، «قلمرو سایبری»[5]، میگذرانند. جنبهای عینی از دهکده جهانی مارشال مک لوهان است.
به لحاظ طبقهبندی موجود، CIM-10 و DSM-IV، تشویشهای اعتیاد گونه بدون وابستگی داروئی، همچون اعتیاد جنسی، بازیهای آسیبزا، خریدهای تفننی و بی ضابطه، از جمله مواردی هستند که آسیبزائی آنها محرز شده است. میتوان عوامل زیر شاخهای دیگری را همچون «ایجاد مشکل در کنترل اعضاء حرکتی» ایجاد مشکل در کنترل اندامهای حرکتی که بنا به دلایلی مورد شناسایی واقع نشدهاند «یا» مشکلات دیگر عادتی و حرکتی نام برد.
برای اولین بار (1949) اتوفنیکل[1] مسئله «اعتیاد بدون وابستگی داروئی» را مطرح کرد. از آن پس چندین نویسنده دیگر به این موضوع پرداختند. برخی از آنان ترجیح دادند که کلمه اعتیاد را برای انواع اعتیاد به مواد روانگردان دیگر استفاده کنند (واکر[2] در سال 1989، راکلین[3] در سال 1990).
برخی مؤلفان دیگر نیز انتقادات مشابهای را در خصوص مشکلات رفتارهای تغذیهای مطرح کردند.( لیسی[4] در سال 1993، در مورد بازیهای آسیبزا، گریفیتس[5] در سال 1991 یا والور[6] در سال 1997، درباره بازیهای ویدئوئی – کیپرز[7] در سال 1990).
در حال حاضر مفهوم اعتیاد اینترنتی، مستلزم وجود برخی شاخصهای اعتیاد DSM-IV میباشد، شاخصهائی که از سوی چند تن از متخصصان امر شناسایی شدهاند[8].
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - otto Fenichel
[2] - Walker
[3] - Rochlin
[4] - Lacey
[5] - Griffiths
[6] - Valleur
[7] - Keepers
[8] - Bernner, 1996; Griffiths, 1997; scherer, 1996; Ve"lea, 1997; Young, 1996.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - J. G. Ballard
[2] - Cy beriens
[3] - Cy beraddictifs
[4] - Accros
[5] - Cy berland
تمرکز فکر در حین مطالعه
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
تمرکز فکر در حین مطالعه
ازعوامل مهم مفیدتر ساختن مطالعه ،" تمرکز فکر " در هنگام خواندن کتاب یا حضور در جلسه درس است . برای ایجاد این عنصر مهم ، باید عواملی را که باعث عدم تمرکز فکر و حواس پرتی میشود شناسایی کرد و به رفع آنها پرداخت.
در یک نگاه کلی میتوان گفت:عوامل عدم تمرکز ، بر دو قسم است:
1-دورنی
2-بیرونی
-عوامل درونی آنهایی هستند که در داخل فکر و دل و حالات خود مطالعه کننده است.مانند غم ، غصه ، فکر ، تشویش و اضطراب و نگرانی ، بیخبری از بستگان ،کثرت مشاغل و کارهای به هم ریختهای که باید انجام دهد، عشقها و محبتهایی که دل را بیقرار میکند، بخصوص در سنین جوانی و...
برای برطرف کردن هر یک از آنها میتوان کار خاصی انجام داد تا فکر آزاد شده و مطالعه مثمرثمر گردد. و چنانچه به هیچ عنوان نتوان بر آن عوامل غلبه کرد ، باید مطالعه را قطع کرد تا آمادگی فکری لازم پیدا شود.
عوامل بیرونی آنهایی هستند به محیط پیرامون و بیرون از خود انسان مربوط میشود.مانند رفت و آمد ، روشن بودن رادیو یا تلویزیون ،وجود هرنوع صدای مزاحم و حتی گرسنگی و تشنگی و ...
برای غلبه بر این عوامل میتوان نکات زیر را رعایت کرد:
- مطالعه در محیط آرام و بیمزاحمت
-خاموش ساختن صداهای اطراف در صورت امکان
-خواندن کتاب با صدای بلند ، که انسان خودش بشنود.
-یادداشت برداری از مطالب
-خلاصه نویسی
-برخورد سوالی با کتاب و مباحث آن
-زنده نگهداشتن انگیزه و هدف مطالعه در طول کار
-جدی گرفتن مطالعه و بها دادن به آن
- علامت گذاری در حاشیه صفحه یا زیر قسمتهای مهمتر و ...
البته روشها و راهکارها برای ایجاد تمرکز ، مقابله با عوامل عدم تمرکز و داشتن مطالعه مفید برای افراد مختلف متفاوت است. و هرکسی باید از بین روشهای موجود ، بهترین و کارآمدترین روش را برای خود برگزیند
بازگو کردن مطالب
از شاه کلیدهای دیگر مفیدتر ساختن مطالعه، بازگو کردن مطالب مطالعه شده است.
بازگو کردن مطالب ، چه برای دیگران ، چه برای مخاطب های فرضی ، و چه برای خود ، نقش مهمی در یادگیری مطالب و تثبیت آنها در ذهن ( برای مدت طولانیتر ) دارد.
روان شناسی چت و کاربران چت روم ها
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
روان شناسی چت و کاربران چت روم ها
فضای مجازی چت روم های اینترنتی به وسیله ای برای پر کردن اوقات فراغت جوانان مبدل شده که مرزهای تازه ای در شکل گیری ارزشها و هویت یابی جوانان پیش روی آنان قرار داده است.
سهم پسران در ارایه نقش غیرواقعی و تصویری نادرست از خود در چت روم ها ، 89 درصد و سهم دختران 11درصد بوده است! کاهش ریسک شرمندگی ، استفاده از فضای اینترنت را افزایش می دهد .
بررسی های محققان علوم و ارتباطات اجتماعی نشان می دهد که کارکرد غالب چت برای کاربران ایرانی جنبه فراغتی و سرگرم کننده داشته که در اشکال مثبت و منفی تسهیل کننده و جبران کننده نیازهای ارتباطی آنها در دنیای واقعی است.
گرچه در فضای چت، مرزبندی های جنسیتی روز به روز ضعیف تر می شود اما با این حال در بیشتر موارد جذابیت های جنیسیتی در روابط دنیای مجازی بیش از پیش حایز اهمیت است.کارشناسان معتقدند که مجاورت طولانی با فضای مجازی می تواند به فرهنگ پذیری یکطرفه و تاثیر پذیری افراطی از هنجارها و ارزشها انجامیده و با تقویت پدیده جهانی شدن تعلقات ملی و سنتی کابران را تحت تاثیر قرار دهد.
“کامران سروش صحت” کارشناس علوم ارتباطات اجتماعی “چت روم ها” را میدان های چند کاربردی و از پرطرفدارترین عرصه های مراوده در فضای مجازی دانسته و معتقد است که چت، مرزهای تازه ای در شکل گیری خرده فرهنگها ،ارزشها و هویت جوانان پدید آورده است.
وی با اشاره به عوامل تسهل کننده ارتباط در فضای مجازی چت می گوید: گمنامی، سرعت ارتباط و سیال بودن از جمله علل گرایش به چت است که در روابط جنیسیتی و دوست یابی جوانان پیامدهایی به دنبال دارد که محملی برای جستجو و ارضای کنجکاوی های آنان فراهم می آورد.
این کارشناس با تاکید بر اهمیت فضای چت روم ها در پر کردن اوقات فراغت اظهار می دارد: چت کردن در فضای مجازی، مشارکت عاطفی را جایگزین مشارکت سیاسی و معاشرت رو در روی اجتماعی کرده و نوعی رابطه غیر حقیقی را بر فضای مناسبات میان افراد حاکم کرده است که این امر پیامدهایی چون کاهش سرمایه های اجتماعی ،انزوا و بریدگی از مشارکت های محسوس و عینی را در بر داشته است.
وی در توصیف چگونگی جایگزینی روابط عاطفی با روابط سیاسی و علمی درفضای چت تشریح می کند: چت کننده ها از برقراری چند ارتباط همزمان با دیگران به شدت لذت می برند، این افراد درگرفتن اطلاعات خاص از مخاطب خود پیشدستی کرده و از این طریق به یک شناسایی اولیه از مخاطب دست می یابند و امکان می یابند که از این طریق توصیف های مبالغه آمیز درباره خود بکار برده و با ابزار همدردی و همسویی با مخاطب، توجه او را به خود جلب کنند. این کارشناس معتقد است که ماهیت غیر رو در روی ارتباطات الکترونیکی اینترنتی، انگیزه بیشتری را در کاربران به ایجاد یک رابطه پشت صحنه ای که ریسک شرمندگی در آن کمتر است، ایجاد می کند.
دکتر”محمد ابراهیم برزگر” استاد روان شناس اجتماعی دانشگاه علامه طباطباطی با اشاه به دو فاکتور مورد علاقه در جوانان برای برقراری ارتباط با دیگران می گوید: “ناشناس ماندن” و “تنوع گرایی” شوق گرایش به ارتباط با چندنفر را بوجود آورده است.
وی می افزاید: در نمونه های تحقیقی بدست آمده از چند کافی نت مشخص شد که 71 درصد از جوانان 15 تا 30 سال یک بار چت کردن را امتحان کرده اند.
وی در خصوص نتایج بدست آمده از گرایش سنجی جوانان در هفت موضوع مرتبط با چت کردن ، اعلام می کند:
نگاه به چت به عنوان بازی سرگرم کننده 24 درصد،
چت به عنوان تدوام زندگی واقعی 17 ردصد ،
چت به عنوان وسیله ای برای ارتباط دوستانه 18 درصد ،
چت به عنوان امکانی برای جستجو گری 9 در صد ،
چت به عنوان ارتباطی نامطمئن و ناکارآمد 20 درصد
چت به عنوان ابزاری برای سوء استفاده 12 درصد بوده است.
_ 75 درصد چت کنندگان گفته اند که در چت کردن نقش های متقاوتی را بازی می کنند که سهم پسران در ارایه نقش غیرواقعی و تصویری نادرست از خود 89 درصد و سهم دختران 11درصد بوده است. برزگر بدبینانه ترین نظرات در گرایش چت گنندگان را مربوط به انتخاب همسر دانست و خاطر نشان می کند: به خاطر گسترده بودن فضا و امکان نقش بازی کردن و ارایه رفتارهای دوگانه بیشتر چت کنندگان معتقدند که محیط چت فضای مناسبی برای انتخاب همسر به شمار نمی آید که در این خصوص آقایان بیشترین بی اعتمادی به چت به عنوان ابزار انتخاب همسر دارند.
وی با اشاره به تمایل پسران به برقراری ارتباط دوستانه همزمان با چند فرد غیر همجنس تصریح می کند: بیشتر پسرها با آگاهی از وابستگی عاطفی در دختران تلاش می کنند که ارتباط خود با آنها را تا مرز آنچه حقیقتا به دنبال آن هستند، تعقیب کنند.این در حالی است که دخترها اغلب با وسواس و دقت بیشتری دوستی و رابطه پا برجا با یک فرد غیر همجنس را مدنظر دارند. برزگر می افزاید: تحقیقات جامع نشان داده که نگاه دختران به چت بیشتر جنبه تفنن و بازی دارد با این حال نکته ای که در وهله نخست در تضاد با این جهت گیری قرار دارد تعهد بیشتر به استفاده صادقانه از فضای مجازی و محافظه کاری و احتیاط بیشتر دختران در برقراری ارتباط آنلاین است. “مریم رضا زاده” و” آرزو صالحی ” از محققان علوم اجتماعی در تحقیق مشترکی که در خصوص گرایش جوانان به چت های اینترنتی انجام دادند ،نتایجی را که در ذیل آمده ارایه دادند: 88 درصد به چت به مثابه یک بازی نگاه می کنند، 53 درصد معتقدند که چت کردن فرقی با زندگی واقعی ندارد، 46 درصد معتقدند که کسانی که با آنها چت می کنند خصوصیاتی مشابه با آنها دارند، 40 درصد گفته اند که شخصیت شان درچت با شخصیت واقعی شان متفاوت است، 76 درصد از چت کردن احساس آرامش می کنند، 83 درصد شناخت شخصیت دیگران را در چت غیرممکن می دانند، 44 درصد فهمیدن احساسات و نظرات واقعی افراد در چت را غیرممکن می دانند، 76 درصد در چت به مخاطب خود اعتماد ندارند، 73 درصد امکان انتخاب همسر از طریق چت را مناسب نمی دانند و 43 درصد معتقد به وجود دردسر در دوست یابی های اینترنتی هستند. تحقیقات این دو محقق از زاویه ایی دیگر همچنین نشان می دهد که دختران درچت کردن بیشتر مایل به شیطنت و سر کار گذاشتن هستند در همین راستا پسران در چت کردن تلاش بیشتری می کنند که اعتماد دختران را بر ای تداوم رابطه جلب کنند.
“محمد سعید ذکایی” عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی در بیان انگیزه اصلی از چت کردن می گوید: توجه بیشتر چت کننده ها به مسایل فراغتی و سرگرم کننده چت روم ها بوده است و انگیزه های بعدی به ترتیب شامل پیدا کردن دوست، تازگی محیط چت و مهیج بودن آن ، تفاوت شخصیت در صحنه چت نسبت به زندگی حقیقی و شیطنت و ماجراجویی عنوان شده است. این کارشناس می افزاید: در پاسخ به این سوال که با چه افرادی تمایل به چت کردن دارید، بیش از 50 درصد پاسخ دهندگان گفته اند که بیشتر دوست دارند با افراد متنوع و ناشناس چت کنند و کمتر از یک سوم تمایل خود را به افراد آشنا بیان داشته اند .همچنین 9/98 درصد پاسخ دهندگان تمایل به چت کردن با افراد غیرهمجنس داشته اند و بدین ترتیب می توان گفت که فضای غالب در محیط چت روم ها گفتگوهای دوستانه جوانان غیر همجنس است که با نیت ارضای کنجکاوی، آشنایی، سرگرمی و شیطنت و ماجراجویی است. عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی در خصوص مضمون گفتگوهای چت کننده ها اعلام می کند:بر اساس تحقیقات انجام شده، بیش از 40 درصد چت کننده ها به دنبال مباحث غیرجدی و پیش پا افتاده و 27 درصد به گفتگوهایی برای صمیمیت و نزدیکی بیشتر و کمتر از 20 درصد موضوعاتی چون موسیقی فیلم و هنر را مد نظر داشته اند. ذکایی، درباره الگوهای قابل توجه در روابط میان چت کننده ها می گوید: بیشتر جوانان کم سن و سال تر به خصوص پسرهای جوان در گفتگوهای اینترنتی مایل به صمیمیت و نزدیکی بیشتر با دوستان غیر همجنس خود هستند.
همچنین پسران بیش از دختران مایل به گپ همزمان با بیش از دو یا چند فرد غیرهمجنس بوده و تبحر و مهارت پسران درچت کردن بیش از دختران است. همچنین پسرها ترس و نگرانی کمتری از کنترل ها و شناسایی های غیرمحسوس در خلال چت کردن داشته اند.
وی اولویت سایت های مورد مراجعه پاسخگویان برای چت کردن را به ترتیب 85 درصد یاهو، 7% درصد سایت های فارسی زبان مثل بدهی دات کام و روزی دات نت و 5/6 درصد msn دانست.
خطرات اعتیاد به موبایل
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
خطرات اعتیاد به موبایل
بر اساس تحقیقاتی که "استفاده منطقی برای اثر گذاری مثبت " نام گرفته است ، نوجوانانی که در طول روز برای ساعات طولانی از تلفن های همراه استفاده می کنند و وقت خود را با صحبت کردن با آن و یا ارسال پیام کوتاه صرف می کنند، احتمالا با اختلالات روانی مواجه خواهند شد.
بر اساس این خبر، "فرانسیسکا تورسیلاس" استاد دپارتمان ارزیابی های شخصیتی، روانی و درمان در دانشگاه گرانادا ، تعداد زیادی از نوجوانان 18 تا 25 ساله شهر گرانادای اسپانیا را مورد ارزیابی قرار داده و رفتار آنان را در خصوص استفاده از تلفن همراه و خطرات آن مورد مطالعه قرار داده است.
به گفته تورسیلاس ، این اعتیاد در نتیجه تغییرات اجتماعی به وجود آمده که در طول دهه گذشته ، پدیدار گشته اند.
بر اساس این گزارش ، عمده ترین تفاوت موجود میان این نوع از اعتیاد و اعتیاد به الکل و یا مواد مخدر این است که تلفن همراه ظاهرا هیچ تاثیر مخربی بر روی ساختار فیزیکی اشخاص ندارد و تنها تاثیرات روانی آنها است که برجای می ماند.
وی در همین خصوص می گوید: " اعتیاد به تلفن همراه به طور جدی می تواند بر روی وضعیت روانی افراد تاثیر گذارد اما از آنجایی که این اعتیاد هیچگونه علائم و نشانه فیزیکی ندارد بنابراین اختلالاتی که به وجود می آورند مشهود نیستند "
بر اساس این گزارش حدود 40 درصد از جوانان اعتراف کرده اند که از تلفن های همراه خود بیش از 4 ساعت در روز استفاده می کنند و اکثر آنان نیز تاکید کرده اند که چندین ساعت را در روز صرف کار کردن با امکانات مختلف تلفن های همراه خود می کنند.
بسیاری از این افراد حتی در مواردی که تماسی را از دست می دهند و یا پیام های ارسالی آنان پاسخی را در بر نداشته باشد ، بسیار غمگین و ناراحت می شوند.
بر اساس این گزارش ، معتادان به تلفن همراه فعالیت ها و کارهای بسیار مهمی را نادیده می گیرند( نظیر اشتغال و تحصیل ) و حتی از دوستان نزدیک و اعضای خانواده خود نیز فاصله می گیرند و هنگامیکه تلفن همراه با آنان نباشد مدام به تلفن همراه خود فکر می کنند .
به گزارش تالیانیوز، بیشتر معتادان به تلفن همراه مردمی هستند که دارای اعتماد به نفس کمی بوده و در برقراری روابط اجتماعی با دیگران مشکل دارند و به همین خاطر احساس می کنند که همواره باید از این طریق با دیگران در ارتباط و در تماس باشند."
به گفته تورسیلاس هنگامیکه این افراد به هر دلیلی از تلفن های همراه خود جدا می شوند بسیار غمگین و افسرده می شوند و حتی خاموش بودن تلفن همراه برای این افراد نگرانی و تشویش ایجاد کرده و باعث به وجودآمدن اختلالاتی در وضعیت خواب این افراد می شود. در بعضی مواقع مشاهده شده است که این افراد به لرزه افتاده و با مشکل سو هاضمه نیز مواجه می شوند.
تورسیلاس در عین حال تصریح کرده یک دلیل منطقی وخوب برای استفاده از تلفن همراه می تواند برای نوجوانان یک فاکتور مثبت نیز محسوب شود چرا که باعث می شود که این افراد دوستان را در کنار خود حس کنند و همچنین احساس کنند که از جانب آنان حمایت می شوند.
تورسیلاس در جای دیگری به این نکته اشاره می کند که سو استفاده از تلفن همراه نیز در عین حال می تواند تاثیر مخربی را بر شکل گیری ساختار شخصیتی و روحی نوجوانان برجای گذارد..
منبع:مهران افضلی /ایمیل گروه مارشا ل مدرن
اعتیاد اینترنتی؛ علل و پیامدهای آن
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
اعتیاد اینترنتی؛ علل و پیامدهای آن
روابط مجازی، پویا هستند، میتوانند بسیار حمایتی باشند، و در مقایسه با منافع بالقوه، حداقل خطر را به دنبال داشته باشند. مردم به کمک اینترنت، روابط جدیدی را براساس فعالیت نو، برانگیزنده و تقویت کننده تشکیل میدهند. پس، عاقلانه است که انتظار داشته باشیم درصد بالایی از مردم در ظرف فاصله زمانی محدود جذب آن شوند(King996:10).
در پاسخ به این سوال که اینترنت واقعاً چه چیزی دارد که افرادی که از آن استفاده میکنند، به طور بالقوه دچار رفتارهای مخرب میشوند و این که چرا برخی مردم خودشان را در معرض خطر از دست دادن شغل، از همگسیختگی روابط، و یا زیان های مالی قرار میدهند، دیدگاه های مختلفی از زوایای گوناگون ایراد شده است. از طرفی، اعتیاد به اینترنت یک پدیده بین رشتهای است، و علوم مختلف پزشکی، رایانهای، جامعه شناسی، حقوق، اخلاق و رواشناسی هر یک از زوایای مختلف این پدیده را مورد بررسی قرار دادهاند. در هر یک از این علوم مختلف، نظریه هایی برای این اختلال مطرح شده است. همچنین در بسیاری از موارد، نظریه های مطرح شده، از چارچوب یک علم خارج میشود و ترکیبی از مفاهیم چندین علم را دربرمیگیرد.
با وجود پژوهش های فراوان و تلاش های هماهنگ برای شناسایی مهم ترین عوامل گرایش فرد به اعتیاد به اینترنت، همچنان موارد مبهم و پرسش های بسیاری فرا روی محققان و متخصصان این حوزه قرار دارد. وجود دیدگاهها، نظرات، تبیین ها و اختلاف نظر در مورد نحوه پدید آمدن، طبقهبندی، تشخیص، تداوم و استمرار اعتیاد به اینترنت، به پیچیدگی و معماگونه بودن این آسیب اشاره دارد. به همین دلیل است که هنوز هیچ فرد، نظریه و دیدگاهی که قادر به تبیین تمامی«رفتارهای اعتیادگونه» باشد، مطرح نشده است.
گروهول در توضیح این مسأله که چرا مردم به گونهای اعتیادآور از اینترنت استفاده میکنند، الگوی استفاده مرضی از اینترنت را پیشنهاد کرده و در این رابطه، دو دیدگاه ارائه میدهد:
1. علت گرایش افراد به استفاده اعتیادآور از اینترنت، تمایل آنها به دوریگزیدن از مشکلاتی است که در زندگی شخصی با آنها مواجهند. به عبارتی، افراد برای این که از مشکلات زندگی فرار کنند، به اینترنت روی میآورند.
2. دیدگاه دومی که گروهول درخصوص دلیل رویکرد افراد به استفاده اعتیادی از اینترنت بیان میکند، دیدگاه قابل قبول تری است. وی در این دیدگاه، به مراحلی اشاره میکند که فرد هنگام کار با اینترنت و کشف منابع آن، از آنها گذر میکند. مراحل مورد نظر گروهول به قرار زیر است:
1. افسونگری یا وسواس؛ این مرحله زمانی است که محیط برای فرد تازه است و وی تازه وارد این محیط شده است. یا این که فرد یک کاربر قدیمی است که فعالیت جدیدی را در اینترنت پیدا میکند. مرحله اول، به شدت اعتیادآور است. در واقع، این حالت اعتیادی تا جایی ادامه دارد که فرد وارد مرحله دوم یعنی توهم زدایی یا سرخوردگی شود.
2. توهمزدایی یا سرخوردگی؛ در این مرحله، فرد نسبت به فعالیتی که اغلب انجام میدهد، سرخورده و بیتمایل میشود. موقعی که فرد از این مرحله بگذرد، میتواند مطمئناً وارد مرحله سوم یعنی تعادل شود.
3. تعادل؛نماد و مشخصه بارز مرحله سوم، استفاده طبیعی از اینترنت است. هر فردی در زمان های متفاوتی وارد مرحله سوم میشود. در جمعبندی این سه مرحله باید گفت که حتی گاه اتفاق میافتد که تمامی این مراحل به صورت چرخشی در فرد تکرار شوند. در واقع، سیر این مراحل به صورت خطی نیست. به ویژه، زمانی که فرد فعالیت جدید جالب دیگری را در اینترنت پیدا میکند، این مراحل دوباره در وی از نو شروع میشوند(Duran، 2003: 2). معتادان اغلب یک«زندگی دوم»(Second life) و یا مفری را برای«فراموش کردن مشکلاتشان در هنگام آنلاین بودن ایجاد میکنند، درست مانند احساس کرختی و مستی که افراد معتاد به الکل در هنگام نوشیدن الکل گزارش میدهند».
سیگل و سنا در بررسی نظریههای مربوط به اعتیاد اینترنتی، به نظریه های کلان انحراف و کجرفتاری اجتماعی استناد کرده و این نظریه ها را به چهار دسته کلی تقسیم کردهاند که هر کدام از این دسته های کلی خود نظریه های مختلفی را در بر میگیرد.این چهار دسته کلی عبارتند از:
1- نظریه های فردی 2- نظریه های ساختار اجتماعی 3- نظریه های فرایند اجتماعی 4- نظریه های واکنش اجتماعی.
در نظریه های فردی، ریشه اختلال در خود فرد جست و جو می شود، یعنی ساخت زیست شناختی و ویژگی های روانشناختی شخص است که سازنده رفتار اوست. براساس این دیدگاه، شخصیت شامل تمامی جنبه های رفتاری، هیجانی، شناختی، اخلاقی، و حتی جنبه جسمانی، عصبی، هورمونی و بیوشیمیایی میشود که بهوجودآورنده رفتار بهنجار یا نابهنجار است. براساس نظریه های ساختار اجتماعی، رفتار بزهکارانه، ناشی از سازگاری فرد با شرایط حاکم در محیط های طبقه پایین است. سیگل و سنا نظریه های ساختار اجتماعی را به سه دسته تقسیم کردهاند:
1. نظریه درهم ریختگی اجتماعی 2. نظریه های فشار 3. نظریه خرده فرهنگ(فرهنگ منحرف).
نظریه های فرایند اجتماعی، نابهنجاری را ناشی از تعاملات انسان ها در زندگی اجتماعی روزمره میدانند. نظریه های فرایند اجتماعی به نظریه های زیر تقسیم پذیرند:
الف- نظریه تداعی افتراقی ب- نظریه کنترل اجتماعی ج- نظریه کنترل اجتماعی هیرشی.
نظریههای واکنش اجتماعی، بر روی نقشی که نهادهای اقتصادی و اجتماعی در ایجاد رفتارهای نابهنجار دارند، متمرکز می شوند. یعنی روشی که در آن، جامعه از خود نسبت به فرد واکنش نشان میدهد و روشی که افراد نسبت به جامعه واکنش نشان میدهند. دو نظریه مهم در بین نظریه های واکنش اجتماعی، نظریه، «برچسب» و نظریه«تضاد» است(امیدوار و صارمی،1381: 39-38).
درخصوص دلایل گرایش افراد به اینترنت و استفاده اعتیادی از آن، نظریه های دیگری هم ارائه شده است، که عبارتند از:
1. نظریه پویایی روانی و شخصیت:
این نظریه، ریشه های اعتیاد فرد به اینترنت را به سالهای آغازین زندگی وی ارتباط میدهد. به عبارتی، عمدهترین دلایل گرایش اعتیادآور فرد به اینترنت، شوک های روحی یا کمبودهای عاطفی دوران کودکی، ارتباط با سایر ویژگی های خاص شخصیتی و یا سایر اختلالات، و خلق و خوها یا گرایش های روانشناختی ارثی است. طبق این دیدگاه، بسته به حوادثی که در دوران کودکی برای فرد اتفاق افتاده است و یا ویژگی های شخصیتی ای که در طی بلوغ در این فرد شکل گرفته است، او برای تقویت یک رفتار اعتیادآمیز و یا هر رفتار دیگری مستعد میشود. در این حالت، آن چه که اهمیت دارد، موضوع یا فعالیت نیست، بلکه فرد و شرایطی است که وی متأثر از آن، معتاد میشود(Duran، 2003:2).
2. نظریه کنترل اجتماعی:
براساس نظریه کنترل اجتماعی هیرشی، عاملی که باعث جلوگیری از رفتارهای انحرافی نوجوانان و جوانان میشود، «پیوند اجتماعی» است. به اعتقاد هیرشی، پیوندهای اجتماعی دارای چهار عنصر اصلی دلبستگی، تعهد، مشغولیت و اعتقاد است. ضعف هر یک از این چهار عنصر در فرد میتواند موجب بروز رفتارهای انحرافی او شود.
الف) دلبستگی: کسانی که به دیگران دلبستگی و علاقه ای ندارند، نگران این نیستند که روابط اجتماعی خود را به خطر اندازند و به همین علت بیشتر احتمال دارد که مرتکب رفتار انحرافی شوند.
ب) تعهد: هر چقدر میزان تعهد فرد نسبت به خانواده، شغل، دوستان و غیره کمتر باشد، احتمال ارتکاب رفتار انحرافی بیشتر خواهد بود.
ج) درگیری(مشغولیت): کسانی که مشارکت مداوم در فعالیت های زندگی، کار، خانوادگی و غیره ندارند و بیکارند، فرصت بیشتری برای انحراف دارند.
د) باور و اعتقاد: اگر فردی اعتقاد قوی به ارزش ها و اصول اخلاقی یک گروه نداشته باشد یا به این ارزش ها وفادار نباشد، احتمال گرایش وی به رفتار انحرافی بیشتر خواهد بود(امیدوار و صارمی،1381: 56).
3. تبیین رفتاری:
این تبیین بر پایه مطالعات بی. اف. اسکینر راجع به شرطی شدن عامل یا کنشگر است. براساس این دیدگاه، فرد برای دریافت پاداش وارد اینترنت میشود. پاداش هایی که وی از این رفتار میگیرد، فرار از واقعیت، رسیدن به عشق و سرگرمی های زیاد است و چنان چه فرد در زمان های آتی نیز به این پاداش ها نیاز داشته باشد، احتمالاً به اینترنت روی خواهد آورد. در نتیجه، این روند تقویت شده و چرخه هم چنان ادامه پیدا میکند(Duran، 2003:2).
4. تبیین بیوپزشکی:
بر پایه تبیین بیوپزشکی، عوامل ارثی و مادرزادی و یا اختلالات شیمیایی در مغز و فرارسانها، دلایل اصلی روی آوردن فرد به اعتیادند. از نظر این دیدگاه، وجود برخی کروموزوم ها، هورمون ها، و مواد زائد و یا فقدان مواد شیمیایی لازم و مشخص و فرارسانهایی که فعالیت مغز و سایر دستگاه های عصبی را تنظیم میکنند، در بروز اعتیاد در فرد موثرند(Ferris، 2002: 2-3).
آزادسازی حجم زیاد دوپاماین در مراکز لذت، باعث سرکوبی کارکردهای حیاتی مغز و نهایتاً کنترل آن میشود. از این نظر، روش های چندی وجود دارد که طی آن، استفاده از اینترنت احتمالاً باعث تحریک این فرایند عصبی ـ بیولوژیکی میشود. روش های مورد نظر عبارتند از:
1. تجربه بالقوه شدید قدرت، هیجان، خوشحالی، تحریک، تحقق اهداف و رضایت، که در نتیجه آن فرد قادر خواهد بود در یک لحظه، پیرامون هر چیزی، به منبع گسترده اطلاعات وصل شود.
2. احساس مخاطرهجویی، مانند شرط بندی، با ناشناخته ماندن چیزی که شاید اتصال بعدی به اینترنت بتواند آن را مشخص کند همراه است. حال این امر ناشناخته، ممکن است کسب اطلاعات جدید و جالب و یا فرصت های تعاملی هم چون ارتباط صرف با یک دوست، رفتن به اتاق های چت، هرزهنگاری، خرید آنلاین و جز این ها باشد.
3. اثر خویشتن داری رضایتبخشی که گمنامی کاربر در نت به وی میدهد. این امر هم باعث تسریع روند صمیمیت و پیوند اجتماعی میشود که ظاهراً صداقت آن از ارتباط شفاهی بیشتر است و هم موجب میشود که فرد دچار رویا و خواب و خیال شود و یا یک هویت کلی جدید برای خود ایجاد کند که ممکن است بسیار لذت بخش هم باشد.
4. اثر هیپنوتیزمآور حرکات تصاویر روی صفحه مانیتور رایانه(یا تلویزیون).
5. جذابیت چندرسانهای همانند رنگ، صدای موزیک یا استریو، سرعت و گرافیک های فلاشدار(Lawyers concerned for lawyers، INC.، 2005:2-4).
6. نظریه شناختی: همانند دیدگاه روانکاوی، دیدگاه شناختی متوجه فرایندهای درونی است. البته این دیدگاه بیش از آن که بر امیال، نیازها، و انگیزش ها تأکید کند، بر این که افراد چگونه اطلاعات را کسب کرده و تفسیر میکنند و آنها را در حل مشکلات بهکار میگیرند، تأکید دارد. اصولاً دیدگاه شناختی بیشتر به افکار کنونی و شیوههای حل مسأله توجه دارد تا تاریخچه شخصی.
در این دیدگاه، اعتیاد به اینترنت، برآمده از شناخت های معیوب و یا پردازش معیوب شناختی است و درمان آن مبتنی بر تصحیح فرایند شناخت های معیوب است (امیدوار و صارمی، 1381: 52).
6. نظریه شناختی ـ رفتاری: گسترش اعتیاد به اینترنت، با شرایط روانشناختی قبلی به وجود میآید. در اکثر مواقع، این آسیب شناسی شامل افسردگی، اضطراب اجتماعی و انواع روان پریشی هاست. وقتی فرد در معرض استفاده از اینترنت قرار میگیرد، فرایند کاربرد مشکل زای اینترنت شروع میشود. این آسیب شناسی زمینهای، نوعی آمادگی و تمایل است و موجب شروع استرس میشود. البته چندین عامل دیگر نیز در ایجاد و یا حفظ اختلال دخالت دارند:
اولاً، بعضی از تقویتکننده های رفتاری وجود دارند که به عنوان عامل شرطی عمل میکنند. اتاق، صندلی، دستزدن به صفحه کلید، موس، صدای روشن شدن رایانه، بوق یا صدای زنگ آن در گروه این عوامل هستند.
ثانیاً، بدکاری شناختی نیز در اینجا عمل میکند. زیرا شناخت غیرسازشی در زمینه خود و دنیا، شاخص های اولیه این اختلال هستند. باورهایی هم چون این موضوع که فرد فقط در اینترنت قدرت کنترل دارد، فقط در آنجا برای خود کسی است و فقط در آنجا قابل احترام است و مانند آن، افکار شناختی مشکل زا در زمینه«خود» هستند. باورهایی مانند هیچکس در بیرون از اینترنت از من خوشش نمیآید، یا اینترنت تنها جایی است که واقعاً میشود مردم را شناخت، و هر کسی به نوعی به اینترنت آلوده است و مانند آن افکار شناختی مشکلزا در زمینه«دنیا» هستند.
ثالثاً، بیان کیفی کاربری اینترنت بستگی به شبکه حمایتی اجتماعی فرد دارد. اگر تمام عوامل در فرد وجود داشته باشد و حمایت اجتماعی نشود، احتمال دارد به اعتیاد اینترنتی عمومی روی بیاورد که با رفتارهای جلب توجه اجتماعی، غیرشخصی و غفلت کاری مشخص میشود. اما اگر جنبه های اجتماعی داشته باشد، اعتیاد به اینترنت ویژه در او ایجاد خواهد شد که فقط در بخش ویژهای از تکنولوژی مانند بازی یا هرزهنگاری جنسی است.
از دیدگاه رفتاری ـ شناختی، نشانه های اختلال شامل افکار وسواسی درباره اینترنت، کنترل تکانه ضعیف، ناتوانی در متوقفکردن استفاده از اینترنت و مهمتر از همه، این باور که اینترنت تنها دوست فرد است. علاوه بر این، در موقعی که تماس برقرار نیست، به فکر اینترنت بودن، بار آینده تماسگرفتن را پیشبینیکردن و صرف مخارج زیاد درباره اینترنت و کارهای مربوط به آن نیز، نشانه های دیگر این اختلال هستند. مشکل عمده دیگر، جداکردن فرد از دوستان خود به نفع دوستان اینترنتی است و در نهایت نوعی احساس گناه درباره استفاده از اینترنت و دروغگفتن به دوستان درباره وقت صرف شده و سری نگه داشتن آن، نشانههای دیگر این اختلال هستند. این افراد درحالی که میدانند کارشان از نظر اجتماعی مورد پسند نیست، نمیتوانند آن را متوقف کنند. چرا که خود به خود، به خود ارزشی کمتر و در نتیجه نشانههای بیشتر میانجامد(امیدوار و صارمی، 1381: 52).
اعتیاد به اینترنت و نظارت والدین: از زمره عوامل موجد و یا مانع اعتیاد اینترنتی در میان نوجوانان و جوانان، نظارت و کنترلی است که والدین بر استفاده فرزندان از اینترنت اعمال میکنند. مسأله ای که بارز است، این است که معمولاً خانواده ها نگاهی متعادل و منطقی پیرامون استفاده فرزندانشان از اینترنت نداشته و دو سیاست کاملاً قطبی نسبت به این موضوع در پیش میگیرند. به طوری که براساس نتایج یونگ در سال 1998، معمولاً والدین در برخورد با استفاده فرزندانشان از اینترنت، مایلند در یکی از دو دسته«سهلانگاری مهربانانه» و«تبعید قاطع یا مطلق قرار بگیرند» (Bullen and Harre، 2000: )6.
تحقیقات صورتگرفته نشان داده است که والدین بیشتر نوجوانان آمریکایی در حین آنلاین بودن فرزندانشان، هیچ نظارتی بر آنها ندارند(Bullen and Harre، 2000: )6. هم چنین یونگ تقریباً در تمامی مطالعات موردی ای که راجع به معتادان نوجوان اینترنت انجام داد، بدین نتیجه رسید که این نوجوانان در اتاق های خواب و به دور از چشم بزرگترها آنلاین میشوند.
این نتایج نشان میدهد که حتی ممکن است بسیاری از خانواده ها از فعالیت های آنلاین فرزندانشان اطلاعی نداشته باشند و یا در صورت آگاهی، به دلیل فقدان درک ماهیت این فناوری نسبتاً جدید، نتوانند به طور کامل به خطرات بالقوه استفاده از آن پی ببرند.
البته امروزه، رسانه های متعدد خبری با انتشار خبرهای مختلف راجع به خطرات استفاده مفرط از اینترنت میتوانند تا حدودی این نقص را پنهان کنند. اما نکتهای که مسلم است، این است که گاه رسانهها با پوشش نادرست این خبرها، شیوع پدیده را رقم میزنند. پدیدهای که به زعم یونگ، به جای آن که والدین را تشویق به آموزش خود و فرزندانشان راجع به ایمنی اینترنتی کند، آنها را وامیدارد که خود و فرزندانشان را از دسترسی به اینترنت منع کنند. این کار اگرچه ممکن است، دسترسی به اینترنت را در منزل دشوار کند، اما، کنترل آن در خارج از منزل و کافینت ها(بخصوص در مدارس که خانوادهها هیچ کنترلی بر کیفیت استفاده فرزندان از اینترنت ندارند) تقریباً غیرممکن است)(Bullen and Harre، 2000: 6).
براساس نتایج مطالعات وزارت آموزش و پرورش نیوزیلند، تقریباً تمامی مدارس ابتدایی (96 درصد) و راهنمایی(99 درصد) به اینترنت وصل هستند(Bullen and Harre، 2000:8). از این رو، بدیهی است که با توجه به افزایش گسترده کاربری اینترنت توسط نوجوانان و جوانان در مکان های مختلف، کنترل و نظارت بر آنان امری دشوار و گاه در برخی موارد غیرممکن مینماید.
نتایج برخی از مطالعات و تحقیقات تجربی درباره اعتیاد اینترنتی: در خارج از کشور، مطالعات زیادی بهویژه از نیمه دهه 60 صورت گرفته، که هر کدام از زاویهای خاص به موضوع اعتیاد اینترنتی و پیامدهای مثبت و منفی آن پرداختهاند.
برنر طی مطالعهاش در سال 1996 دریافت که 30 درصد از پاسخگویان، تلاش ناموفق در ترک استفاده از اینترنت داشتهاند. همچنین، 58 درصد از پاسخگویان اظهار داشتهاند که دیگران(خانواده و دوستان) راجع به استفاده بیش از حد از اینترنت، به آنها گوشزد کردهاند(King، 1996:6).
برنر(1997) در مطالعه دیگری به این نتیجه رسید که 17 درصد از کاربران بیشتر از 40 ساعت در هفته از اینترنت استفاده کرده و متوسط استفاده نیز، 19 ساعت در هفته بوده است. همچنین، 58 درصد از کاربران اعلام کردهاند که دیگران از وقتی که آنها صرف اینترنت میکنند، شکایت دارند و 46 درصد از آنها نیز اعلام کردهاند که کمتر از چهار ساعت از وقت خواب خود را برای استفاده از اینترنت صرف میکنند(همان: 28-27).
تامپسون در سال 1996 به مطالعه اختلالات اعتیاد اینترنتی در بین مردم پرداخت. براساس نتایج مطالعه ایشان، 72 درصد از پاسخگویان اذعان به وجود نوعی اعتیاد یا وابستگی به اینترنت در خود داشتهاند و 33 درصد از آنها نیز به اثرات سوء استفاده از اینترنت بر زندگی شان اشاره کردهاند. در رابطه با تأثیر اعتیاد اینترنتی بر احساس کمبود در روابط اجتماعی واقعی، تامپسون به نتایج مختلفی دست یافت:
29 درصد از پاسخگویان اشاره کردهاند که مهارت های اجتماعی آنها دچار اختلال شده است. درحالیکه 36 درصد از آنها به تقویت این مهارت ها اذعان داشتهاند. 47 درصد از پاسخگویان به اختلالات فیزیکی هم چون تارشدن دید چشم و یا بدخوابی اشاره کردهاند. تامپسون در پایان، چنین نتیجه میگیرد که پدیده اعتیاد اینترنتی، پدیده جدیدی است و بسیاری از مردمی که در حال حاضر مبتلا به آن هستند، در واقع دارند به تازگی و نوبودن این منبع دانش در زندگی شان پاسخ میدهند، نه چیز دیگر(Ibid7).
ایگر در سال 1996 به مطالعه تأثیرات اعتیاد اینترنتی بر رفتار مردم کشور سوئیس پرداخت. مطالعه نشان داد که 6/10 درصد از کل پاسخگویان به اینترنت اعتیاد دارند.همچنین،گروهی که خودشان را معتاد به اینترنت معرفی کردهاند، گرایش به موارد زیر در آنها بیش از گروه غیرمعتاد به اینترنت بوده است:
1. پیامد های منفی اینترنت بر آنها 2. مشارکت بیشتر در گروه های خودیار آنلاین 3. احساس تمایل شدید به استفاده از اینترنت در زمان آفلاین بودن 4. برای استفاده بعدی از اینترنت انتظار کشیدن 5. بهخاطر استفاده از اینترنت، احساس گناه کردن 6. دروغ گفتن به دوستان راجع به میزان آنلاین بودن 7. شکایت خانواده و دوستان نسبت به استفاده مفرط از اینترنت(Ibid:6-7).
یونگ(1996) در مطالعهای که انجام داده، دریافت که 80 درصد از پاسخگویان، کاربران وابسته اینترنت بودند که انگارههای رفتاری معتادانه قابل توجهی را از خود بروز دادند. وی خاطرنشان میسازد که وابستگی به اینترنت، گسستها و انقطاع های شدیدی در زندگی تحصیلی، اجتماعی، مالی و شغلی مشارکت کنندگان ایجاد کرده است. بهطوری که 58 درصد از دانش آموزان و دانشجویان، کاهش چشمگیری در عادات مطالعه، افت نمرات درسی، غیبت در کلاس ها، مشروط شدن و مانند آن دارند. افزون بر این، کنترلی وجود ندارد که این افراد همیشه وقت خودشان را در فعالیت های علمی صرف کنند. 43 درصد این شاگردان به خاطر دیرخوابیدن ناشی از استفاده از اینترنت، در مدرسه با عدم موفقیت روبرو شدهاند(Duran،2003: 3 و امیدوار و صارمی، 1381: 64).
اندرسون در سال 1997 به مطالعه تأثیر اعتیاد اینترنتی بر دانشجویان پرداخت. وی دریافت که یک سوم این دانشجویان در نتیجه استفاده مفرط از اینترنت، دچار مشکلات تحصیلی شدهاند(Lim and et al.، 2004: 2).
باربر(1997) در یک نظر سنجی از معلمان، کارمندان کتابخانه و همکاران کامپیوتر دریافت که به زعم 86 درصد از آنها، استفاده از اینترنت کارآیی درسی دانشآموزان و دانشجویان را بهتر نکرده است. زیرا اطلاعات اینترنتی آنقدر بیسامان و به موضوعات برنامه درسی نامربوط هستند که به آنها کمکی در به دست آوردن نمره بالا در آزمون های استاندارد نمیکند(امیدوار و صارمی، 1381: 64).
شرر(1997) در تحقیقات خویش بر روی دانشجویان دانشگاه ها، متوسط استفاده افراد وابسته به اینترنت را 11 ساعت در هفته شناسایی کرده است. همچنین، وی دریافت که 72 درصد از وابستهها، مرد بودند(همان: 31).
اورزاک طی مطالعهای که به سال 1999 انجام داد، دریافت که افرادی که مستعد اعتیاد اینترنتی هستند، به سادگی خسته و ملول میشوند، تنها، کمرو و خجالتی و دچار افسردگی یا انواع دیگر اعتیاد هستند.(Chebbi and et al.، 2000: 1).
براساس نتایج مطالعه یونگ در سال 1997، 5 تا 10 درصد از جمعیت آنلاین جهان در زمان مطالعه وی معتادند. حدود 54 درصد از معتادان اینترنت، سابقه افسردگی و 34 درصد از آنها نیز سابقه اضطراب و نگرانی دارند. 50 درصد از پاسخگویان نیز اظهار داشتهاند که سابقه اعتیاد به مواد مخدر دارند. همچنین، از میان کل پاسخگویان معتاد به اینترنت، 25 درصد بیان کردند که در ظرف 6 ماه اول آنلاین شدن، به اینترنت معتاد شدهاند. 58 و 17 درصد از آنها نیز دوره آن را به ترتیب بین 1 تا 6 سال، و بیش از 1 سال ذکر کردهاند. متوسط آنلاین بودن پاسخگویان معتاد به اینترنت نیز برابر با 38 ساعت در هفته بود. مردان عموماً از اینترنت به عنوان ابزاری برای جست و جوی قدرت، پایگاه و تسلط استفاده کرده و موارد کاربرد اینترنت در میان آنها نیز شاملٍ کسب اطلاعات، بازی های تعاملی پرخاشگرانه، و هرزه نگاری بوده است. اما استفاده زنان از اتاق های چت بیشتر بخاطر تشکیل دوستی های حمایت گرانه، دوستیابی، و اجتماعی شدن(Socialization) بوده است. 90 درصد از معتادان اینترنت، به سایت های ارتباطی دو طرفه اعتیاد داشتند: اتاق های چت، بازی های تعاملی، گروه های خبری، و نامه الکترونیکی(Samson and Keen، 2005: 2-3).
یونگ(1998) در مطالعهای که روی معتادان به اینترنت انجام داد، بدین نتیجه رسید که افراد با موقعیت اقتصادی و اجتماعی بالاتر، و نیز افراد دارای تحصیلات بالاتر، بیشتر در معرض این اختلال قرار دارند.
این مطالعه نشان داد که افرادی که وقت بیشتری دارند، مانند افرادی که در خانه هستند و دانشجویان دانشگاه در خوابگاه ها، با احتمال بیشتری در معرض اینترنت هستند(امیدوار و صارمی، 1381: 33-31).
مطالعه یونگ در سال 1998 نشان داد که 80 درصد از پاسخگویانی که معتاد به اینترنت بودند، در هفته 38 ساعت از وقتشان را صرف امور و اهداف غیراداری و غیرکاری در اینترنت میکنند(Lim and et al.، 2004:2). یونگ نشان داد که زنان معتاد به اینترنت، از این که میدانستند کسی نمیداند آنها به چه چیزی شبیه هستند، نوعی آسایش خاطر به آنها دست میداد(Bullen and Harre،2000:10). وی همچنین در مطالعهاش دریافت که احتمال اعتیاد زنان و مردان به اینترنت برابر است.
گرینفلد(1998) در مطالعهای که روی کاربران اینترنت انجام داد، پی برد که 7/5 درصد از نمونه تحقیق وی دارای معیار استفاده غیرارادی از اینترنت بودند. از میان این افراد، عمدهترین موارد مصرفی اینترنت عبارت بودند از: اتاق های چت، هرزهنگاری، خرید آنلاین، و نامه الکترونیکی. همچنین، حدود یک سوم از مشارکت کنندگان در این مطالعه اظهار داشتهاند که آنها از اینترنت به عنوان یک روش فرار از وضع همیشگی و یا تغییر خلق و خوی شان استفاده میکنند. همچنین، افراد معتاد در قیاس با افراد غیرمعتاد، اعتقاد بیشتری به از دست دادن کنترل رفتارهاشان هنگام استفاده از اینترنت داشتهاند. گرینفلد معتقد است که فقدان کنترل بر رفتارها، تنها یکی از شاخص های توانمندی طبیعت روانگردان اینترنت است. سایر علائم نیز شامل تحریف وقت و زمان، تسریع دوستی و صمیمیت و کاهش حجب و حیاست. برای مثال، 83 درصد از مشارکت کنندگانی که معیار های اعتیاد به اینترنت را داشتند، اذعان داشتهاند که موقعی که از اینترنت استفاده میکنند، مرزها را زیر پا گذاشته و کنترلی بر آنها ندارند. این درحالی است که از میان افراد غیرمعتاد، تنها 37 درصد به فقدان کنترل بر مرزها اشاره کردهاند(DeAngelis، 2000:1-2).
یونگ در مطالعهاش پیرامون اعتیاد اینترنتی بدین نتیجه رسید که افراد معتاد به اینترنت دچار علائم خاصی بوده و با پیامدهایی مواجهند که دقیقاً مشابه پیامدهای افرادی است که به الکل، شرط بندی، خرید و سایر رفتارهای وسواسی دچار هستند. همچنین، این افراد محیط مجازی اینترنت را جذابتر از واقعیت روزانهشان میدانند. زندگی روزانه این قبیل افراد تحت تسلط نیاز به آنلاین شدن قرار دارد. همچنین، عمدهترین حوزههای متأثر از اعتیاد اینترنتی، مدرسه، خانواده، کار و روابط هستند. علاوه بر این، یونگ بدین نتیجه رسید که بروز اعتیاد اینترنتی ریشه در هفت دلیل اصلی دارد که عبارتند از نارضایی از زندگی زناشویی، فشار کاری، مشکلات مالی، عدم امنیت، اضطراب، دعواهای خانوادگی، و زندگی محدود اجتماعی(Chebbi and et al.، 2000: 1-2).
کوپر طی مطالعهای پی برد که 17 درصد از نمونه تحقیق وی، کاربران “در ریسک” هستند که به شیوهای مشکلساز درگیر میل جنسی اینترنتی شدهاند(DeAngelis، 2000: 3).
گرینفلد(1998) در مطالعه خود دریافت که ازدواج و روابط جنسی بیشترین حوزههایی هستند، که تحت تأثیر اعتیاد اینترنتی قرار میگیرند. تأکید بر ازدواج و روابط، ظاهراً به خاطر استفاده غیرارادی از هرزهنگاری است. حتی 62 درصد از پاسخگویان اظهار کردهاند که به طور متوسط هفتهای چهار ساعت وارد سایت های هرزهنگاری میشوند(Duran، 2003: 2-3).
گرینفلد در مطالعه دیگری به سال 1999، بدین نتیجه رسید که 6 درصد از کاربران وب، دچار اعتیاد اینترنتی هستند(Lim and et al.، 2004: 2).
کرات در سال 1999 در مطالعهاش بدین نتیجه رسید که نوجوانانی که از تماس های اجتماعی کنارهگیری میکنند، از اینترنت به عنوان ابزاری برای فرار از واقعیت استفاده میکنند(Lim and et al.، 2004: 2).
ولش(1999) در مطالعه خویش دریافت که 8 درصد از دانشجویان مرد با معیارهای اختلال اعتیاد به اینترنت جور در میآیند(همان: 34).
نای و اربرینگ(2000) در مطالعه خویش بدین نتیجه رسیدند که زن ها بیش از مردها در دامنه شدید اختلال اعتیاد به اینترنت بوده و بنابراین نسبت به مردها مشکلات بیشتری در استفاده از اینترنت داشتند(همان: 33).
بولن و هری در مطالعهشان در سال 2000، به این نتیجه رسیدند که هر چه جوانان زمان بیشتری را با اینترنت سر کنند، در مقابل از میزان زمانی که صرف محیط اجتماعی واقعی شان خواهند کرد، کاسته خواهد شد. بهعلاوه آن که جوانان معتاد به اینترنت همانند سایر معتادان، دچار علائم و شاخصههای اعتیادی مشخص هستند. فعالیت های اعتیادآمیز مردان، عموماً بازی های پرخاشگرانه، سایت های هرزه نگاری و فعالیت های اعتیادآمیز زنان نیز عموماً تشکیل دوستی های حمایتگرانه، دوستیابی و یا گلایه از شوهران در اتاق های چت است(Bullen and Harre، 2000: 3-11.
بر اساس نتایج مطالعه اندرسون بر روی دانشجویان، 10 درصد از پاسخگویان دارای معیارهای وابستگی به اینترنت بوده و اکثریت کسانی هم که استفاده اعتیادی از اینترنت داشتند، مرد و از دانشجویان علوم سخت بودهاند(DeAngelis، 2000: 1).
گروهول(2003) طی تحقیقاتی که درخصوص دلایل گرایش افراد به اینترنت و استفاده اعتیادآور آنها از اینترنت انجام داد، بدین نتیجه رسید که افرادی که وقت زیادی را صرف استفاده از کامپیوتر میکنند، کسانی هستند که در زندگی با مشکلاتی مواجهند. در واقع، این افراد چون رغبتی به برخورد با مشکلات زندگی ندارند و مایل نیستند حتی با آنها روبرو شوند، به فعالیت اعتیادآور در اینترنت میپردازند. به واقع، این گونه رفتارها، مشابه رفتار کسانی است که تلویزیون زیاد نگاه میکنند، یا کتاب زیاد میخوانند، و یا مرتب برای نوشیدن آب به بیرون از اتاق میروند.(Duran، 2003: 1).اعتیاد اینترنتی؛ علل و پیامدهای آن
روابط مجازی، پویا هستند، میتوانند بسیار حمایتی باشند، و در مقایسه با منافع بالقوه، حداقل خطر را به دنبال داشته باشند. مردم به کمک اینترنت، روابط جدیدی را براساس فعالیت نو، برانگیزنده و تقویت کننده تشکیل میدهند. پس، عاقلانه است که انتظار داشته باشیم درصد بالایی از مردم در ظرف فاصله زمانی محدود جذب آن شوند(King996:10).
در پاسخ به این سوال که اینترنت واقعاً چه چیزی دارد که افرادی که از آن استفاده میکنند، به طور بالقوه دچار رفتارهای مخرب میشوند و این که چرا برخی مردم خودشان را در معرض خطر از دست دادن شغل، از همگسیختگی روابط، و یا زیان های مالی قرار میدهند، دیدگاه های مختلفی از زوایای گوناگون ایراد شده است. از طرفی، اعتیاد به اینترنت یک پدیده بین رشتهای است، و علوم مختلف پزشکی، رایانهای، جامعه شناسی، حقوق، اخلاق و رواشناسی هر یک از زوایای مختلف این پدیده را مورد بررسی قرار دادهاند. در هر یک از این علوم مختلف، نظریه هایی برای این اختلال مطرح شده است. همچنین در بسیاری از موارد، نظریه های مطرح شده، از چارچوب یک علم خارج میشود و ترکیبی از مفاهیم چندین علم را دربرمیگیرد.
با وجود پژوهش های فراوان و تلاش های هماهنگ برای شناسایی مهم ترین عوامل گرایش فرد به اعتیاد به اینترنت، همچنان موارد مبهم و پرسش های بسیاری فرا روی محققان و متخصصان این حوزه قرار دارد. وجود دیدگاهها، نظرات، تبیین ها و اختلاف نظر در مورد نحوه پدید آمدن، طبقهبندی، تشخیص، تداوم و استمرار اعتیاد به اینترنت، به پیچیدگی و معماگونه بودن این آسیب اشاره دارد. به همین دلیل است که هنوز هیچ فرد، نظریه و دیدگاهی که قادر به تبیین تمامی«رفتارهای اعتیادگونه» باشد، مطرح نشده است.
گروهول در توضیح این مسأله که چرا مردم به گونهای اعتیادآور از اینترنت استفاده میکنند، الگوی استفاده مرضی از اینترنت را پیشنهاد کرده و در این رابطه، دو دیدگاه ارائه میدهد:
1. علت گرایش افراد به استفاده اعتیادآور از اینترنت، تمایل آنها به دوریگزیدن از مشکلاتی است که در زندگی شخصی با آنها مواجهند. به عبارتی، افراد برای این که از مشکلات زندگی فرار کنند، به اینترنت روی میآورند.
2. دیدگاه دومی که گروهول درخصوص دلیل رویکرد افراد به استفاده اعتیادی از اینترنت بیان میکند، دیدگاه قابل قبول تری است. وی در این دیدگاه، به مراحلی اشاره میکند که فرد هنگام کار با اینترنت و کشف منابع آن، از آنها گذر میکند. مراحل مورد نظر گروهول به قرار زیر است:
1. افسونگری یا وسواس؛ این مرحله زمانی است که محیط برای فرد تازه است و وی تازه وارد این محیط شده است. یا این که فرد یک کاربر قدیمی است که فعالیت جدیدی را در اینترنت پیدا میکند. مرحله اول، به شدت اعتیادآور است. در واقع، این حالت اعتیادی تا جایی ادامه دارد که فرد وارد مرحله دوم یعنی توهم زدایی یا سرخوردگی شود.
2. توهمزدایی یا سرخوردگی؛ در این مرحله، فرد نسبت به فعالیتی که اغلب انجام میدهد، سرخورده و بیتمایل میشود. موقعی که فرد از این مرحله بگذرد، میتواند مطمئناً وارد مرحله سوم یعنی تعادل شود.
3. تعادل؛نماد و مشخصه بارز مرحله سوم، استفاده طبیعی از اینترنت است. هر فردی در زمان های متفاوتی وارد مرحله سوم میشود. در جمعبندی این سه مرحله باید گفت که حتی گاه اتفاق میافتد که تمامی این مراحل به صورت چرخشی در فرد تکرار شوند. در واقع، سیر این مراحل به صورت خطی نیست. به ویژه، زمانی که فرد فعالیت جدید جالب دیگری را در اینترنت پیدا میکند، این مراحل دوباره در وی از نو شروع میشوند(Duran، 2003: 2). معتادان اغلب یک«زندگی دوم»(Second life) و یا مفری را برای«فراموش کردن مشکلاتشان در هنگام آنلاین بودن ایجاد میکنند، درست مانند احساس کرختی و مستی که افراد معتاد به الکل در هنگام نوشیدن الکل گزارش میدهند».
سیگل و سنا در بررسی نظریههای مربوط به اعتیاد اینترنتی، به نظریه های کلان انحراف و کجرفتاری اجتماعی استناد کرده و این نظریه ها را به چهار دسته کلی تقسیم کردهاند که هر کدام از این دسته های کلی خود نظریه های مختلفی را در بر میگیرد.این چهار دسته کلی عبارتند از:
1- نظریه های فردی 2- نظریه های ساختار اجتماعی 3- نظریه های فرایند اجتماعی 4- نظریه های واکنش اجتماعی.
در نظریه های فردی، ریشه اختلال در خود فرد جست و جو می شود، یعنی ساخت زیست شناختی و ویژگی های روانشناختی شخص است که سازنده رفتار اوست. براساس این دیدگاه، شخصیت شامل تمامی جنبه های رفتاری، هیجانی، شناختی، اخلاقی، و حتی جنبه جسمانی، عصبی، هورمونی و بیوشیمیایی میشود که بهوجودآورنده رفتار بهنجار یا نابهنجار است. براساس نظریه های ساختار اجتماعی، رفتار بزهکارانه، ناشی از سازگاری فرد با شرایط حاکم در محیط های طبقه پایین است. سیگل و سنا نظریه های ساختار اجتماعی را به سه دسته تقسیم کردهاند:
1. نظریه درهم ریختگی اجتماعی 2. نظریه های فشار 3. نظریه خرده فرهنگ(فرهنگ منحرف).
نظریه های فرایند اجتماعی، نابهنجاری را ناشی از تعاملات انسان ها در زندگی اجتماعی روزمره میدانند. نظریه های فرایند اجتماعی به نظریه های زیر تقسیم پذیرند:
الف- نظریه تداعی افتراقی ب- نظریه کنترل اجتماعی ج- نظریه کنترل اجتماعی هیرشی.
نظریههای واکنش اجتماعی، بر روی نقشی که نهادهای اقتصادی و اجتماعی در ایجاد رفتارهای نابهنجار دارند، متمرکز می شوند. یعنی روشی که در آن، جامعه از خود نسبت به فرد واکنش نشان میدهد و روشی که افراد نسبت به جامعه واکنش نشان میدهند. دو نظریه مهم در بین نظریه های واکنش اجتماعی، نظریه، «برچسب» و نظریه«تضاد» است(امیدوار و صارمی،1381: 39-38).
درخصوص دلایل گرایش افراد به اینترنت و استفاده اعتیادی از آن، نظریه های دیگری هم ارائه شده است، که عبارتند از:
1. نظریه پویایی روانی و شخصیت:
این نظریه، ریشه های اعتیاد فرد به اینترنت را به سالهای آغازین زندگی وی ارتباط میدهد. به عبارتی، عمدهترین دلایل گرایش اعتیادآور فرد به اینترنت، شوک های روحی یا کمبودهای عاطفی دوران کودکی، ارتباط با سایر ویژگی های خاص شخصیتی و یا سایر اختلالات، و خلق و خوها یا گرایش های روانشناختی ارثی است. طبق این دیدگاه، بسته به حوادثی که در دوران کودکی برای فرد اتفاق افتاده است و یا ویژگی های شخصیتی ای که در طی بلوغ در این فرد شکل گرفته است، او برای تقویت یک رفتار اعتیادآمیز و یا هر رفتار دیگری مستعد میشود. در این حالت، آن چه که اهمیت دارد، موضوع یا فعالیت نیست، بلکه فرد و شرایطی است که وی متأثر از آن، معتاد میشود(Duran، 2003:2).
2. نظریه کنترل اجتماعی:
براساس نظریه کنترل اجتماعی هیرشی، عاملی که باعث جلوگیری از رفتارهای انحرافی نوجوانان و جوانان میشود، «پیوند اجتماعی» است. به اعتقاد هیرشی، پیوندهای اجتماعی دارای چهار عنصر اصلی دلبستگی، تعهد، مشغولیت و اعتقاد است. ضعف هر یک از این چهار عنصر در فرد میتواند موجب بروز رفتارهای انحرافی او شود.
الف) دلبستگی: کسانی که به دیگران دلبستگی و علاقه ای ندارند، نگران این نیستند که روابط اجتماعی خود را به خطر اندازند و به همین علت بیشتر احتمال دارد که مرتکب رفتار انحرافی شوند.
ب) تعهد: هر چقدر میزان تعهد فرد نسبت به خانواده، شغل، دوستان و غیره کمتر باشد، احتمال ارتکاب رفتار انحرافی بیشتر خواهد بود.
ج) درگیری(مشغولیت): کسانی که مشارکت مداوم در فعالیت های زندگی، کار، خانوادگی و غیره ندارند و بیکارند، فرصت بیشتری برای انحراف دارند.
د) باور و اعتقاد: اگر فردی اعتقاد قوی به ارزش ها و اصول اخلاقی یک گروه نداشته باشد یا به این ارزش ها وفادار نباشد، احتمال گرایش وی به رفتار انحرافی بیشتر خواهد بود(امیدوار و صارمی،1381: 56).
3. تبیین رفتاری:
این تبیین بر پایه مطالعات بی. اف. اسکینر راجع به شرطی شدن عامل یا کنشگر است. براساس این دیدگاه، فرد برای دریافت پاداش وارد اینترنت میشود. پاداش هایی که وی از این رفتار میگیرد، فرار از واقعیت، رسیدن به عشق و سرگرمی های زیاد است و چنان چه فرد در زمان های آتی نیز به این پاداش ها نیاز داشته باشد، احتمالاً به اینترنت روی خواهد آورد. در نتیجه، این روند تقویت شده و چرخه هم چنان ادامه پیدا میکند(Duran، 2003:2).
4. تبیین بیوپزشکی:
بر پایه تبیین بیوپزشکی، عوامل ارثی و مادرزادی و یا اختلالات شیمیایی در مغز و فرارسانها، دلایل اصلی روی آوردن فرد به اعتیادند. از نظر این دیدگاه، وجود برخی کروموزوم ها، هورمون ها، و مواد زائد و یا فقدان مواد شیمیایی لازم و مشخص و فرارسانهایی که فعالیت مغز و سایر دستگاه های عصبی را تنظیم میکنند، در بروز اعتیاد در فرد موثرند(Ferris، 2002: 2-3).
آزادسازی حجم زیاد دوپاماین در مراکز لذت، باعث سرکوبی کارکردهای حیاتی مغز و نهایتاً کنترل آن میشود. از این نظر، روش های چندی وجود دارد که طی آن، استفاده از اینترنت احتمالاً باعث تحریک این فرایند عصبی ـ بیولوژیکی میشود. روش های مورد نظر عبارتند از:
1. تجربه بالقوه شدید قدرت، هیجان، خوشحالی، تحریک، تحقق اهداف و رضایت، که در نتیجه آن فرد قادر خواهد بود در یک لحظه، پیرامون هر چیزی، به منبع گسترده اطلاعات وصل شود.
2. احساس مخاطرهجویی، مانند شرط بندی، با ناشناخته ماندن چیزی که شاید اتصال بعدی به اینترنت بتواند آن را مشخص کند همراه است. حال این امر ناشناخته، ممکن است کسب اطلاعات جدید و جالب و یا فرصت های تعاملی هم چون ارتباط صرف با یک دوست، رفتن به اتاق های چت، هرزهنگاری، خرید آنلاین و جز این ها باشد.
3. اثر خویشتن داری رضایتبخشی که گمنامی کاربر در نت به وی میدهد. این امر هم باعث تسریع روند صمیمیت و پیوند اجتماعی میشود که ظاهراً صداقت آن از ارتباط شفاهی بیشتر است و هم موجب میشود که فرد دچار رویا و خواب و خیال شود و یا یک هویت کلی جدید برای خود ایجاد کند که ممکن است بسیار لذت بخش هم باشد.
4. اثر هیپنوتیزمآور حرکات تصاویر روی صفحه مانیتور رایانه(یا تلویزیون).
5. جذابیت چندرسانهای همانند رنگ، صدای موزیک یا استریو، سرعت و گرافیک های فلاشدار(Lawyers concerned for lawyers، INC.، 2005:2-4).
6. نظریه شناختی: همانند دیدگاه روانکاوی، دیدگاه شناختی متوجه فرایندهای درونی است. البته این دیدگاه بیش از آن که بر امیال، نیازها، و انگیزش ها تأکید کند، بر این که افراد چگونه اطلاعات را کسب کرده و تفسیر میکنند و آنها را در حل مشکلات بهکار میگیرند، تأکید دارد. اصولاً دیدگاه شناختی بیشتر به افکار کنونی و شیوههای حل مسأله توجه دارد تا تاریخچه شخصی.
در این دیدگاه، اعتیاد به اینترنت، برآمده از شناخت های معیوب و یا پردازش معیوب شناختی است و درمان آن مبتنی بر تصحیح فرایند شناخت های معیوب است (امیدوار و صارمی، 1381: 52).
6. نظریه شناختی ـ رفتاری: گسترش اعتیاد به اینترنت، با شرایط روانشناختی قبلی به وجود میآید. در اکثر مواقع، این آسیب شناسی شامل افسردگی، اضطراب اجتماعی و انواع روان پریشی هاست. وقتی فرد در معرض استفاده از اینترنت قرار میگیرد، فرایند کاربرد مشکل زای اینترنت شروع میشود. این آسیب شناسی زمینهای، نوعی آمادگی و تمایل است و موجب شروع استرس میشود. البته چندین عامل دیگر نیز در ایجاد و یا حفظ اختلال دخالت دارند:
اولاً، بعضی از تقویتکننده های رفتاری وجود دارند که به عنوان عامل شرطی عمل میکنند. اتاق، صندلی، دستزدن به صفحه کلید، موس، صدای روشن شدن رایانه، بوق یا صدای زنگ آن در گروه این عوامل هستند.
ثانیاً، بدکاری شناختی نیز در اینجا عمل میکند. زیرا شناخت غیرسازشی در زمینه خود و دنیا، شاخص های اولیه این اختلال هستند. باورهایی هم چون این موضوع که فرد فقط در اینترنت قدرت کنترل دارد، فقط در آنجا برای خود کسی است و فقط در آنجا قابل احترام است و مانند آن، افکار شناختی مشکل زا در زمینه«خود» هستند. باورهایی مانند هیچکس در بیرون از اینترنت از من خوشش نمیآید، یا اینترنت تنها جایی است که واقعاً میشود مردم را شناخت، و هر کسی به نوعی به اینترنت آلوده است و مانند آن افکار شناختی مشکلزا در زمینه«دنیا» هستند.
ثالثاً، بیان کیفی کاربری اینترنت بستگی به شبکه حمایتی اجتماعی فرد دارد. اگر تمام عوامل در فرد وجود داشته باشد و حمایت اجتماعی نشود، احتمال دارد به اعتیاد اینترنتی عمومی روی بیاورد که با رفتارهای جلب توجه اجتماعی، غیرشخصی و غفلت کاری مشخص میشود. اما اگر جنبه های اجتماعی داشته باشد، اعتیاد به اینترنت ویژه در او ایجاد خواهد شد که فقط در بخش ویژهای از تکنولوژی مانند بازی یا هرزهنگاری جنسی است.
از دیدگاه رفتاری ـ شناختی، نشانه های اختلال شامل افکار وسواسی درباره اینترنت، کنترل تکانه ضعیف، ناتوانی در متوقفکردن استفاده از اینترنت و مهمتر از همه، این باور که اینترنت تنها دوست فرد است. علاوه بر این، در موقعی که تماس برقرار نیست، به فکر اینترنت بودن، بار آینده تماسگرفتن را پیشبینیکردن و صرف مخارج زیاد درباره اینترنت و کارهای مربوط به آن نیز، نشانه های دیگر این اختلال هستند. مشکل عمده دیگر، جداکردن فرد از دوستان خود به نفع دوستان اینترنتی است و در نهایت نوعی احساس گناه درباره استفاده از اینترنت و دروغگفتن به دوستان درباره وقت صرف شده و سری نگه داشتن آن، نشانههای دیگر این اختلال هستند. این افراد درحالی که میدانند کارشان از نظر اجتماعی مورد پسند نیست، نمیتوانند آن را متوقف کنند. چرا که خود به خود، به خود ارزشی کمتر و در نتیجه نشانههای بیشتر میانجامد(امیدوار و صارمی، 1381: 52).
اعتیاد به اینترنت و نظارت والدین: از زمره عوامل موجد و یا مانع اعتیاد اینترنتی در میان نوجوانان و جوانان، نظارت و کنترلی است که والدین بر استفاده فرزندان از اینترنت اعمال میکنند. مسأله ای که بارز است، این است که معمولاً خانواده ها نگاهی متعادل و منطقی پیرامون استفاده فرزندانشان از اینترنت نداشته و دو سیاست کاملاً قطبی نسبت به این موضوع در پیش میگیرند. به طوری که براساس نتایج یونگ در سال 1998، معمولاً والدین در برخورد با استفاده فرزندانشان از اینترنت، مایلند در یکی از دو دسته«سهلانگاری مهربانانه» و«تبعید قاطع یا مطلق قرار بگیرند» (Bullen and Harre، 2000: )6.
تحقیقات صورتگرفته نشان داده است که والدین بیشتر نوجوانان آمریکایی در حین آنلاین بودن فرزندانشان، هیچ نظارتی بر آنها ندارند(Bullen and Harre، 2000: )6. هم چنین یونگ تقریباً در تمامی مطالعات موردی ای که راجع به معتادان نوجوان اینترنت انجام داد، بدین نتیجه رسید که این نوجوانان در اتاق های خواب و به دور از چشم بزرگترها آنلاین میشوند.
این نتایج نشان میدهد که حتی ممکن است بسیاری از خانواده ها از فعالیت های آنلاین فرزندانشان اطلاعی نداشته باشند و یا در صورت آگاهی، به دلیل فقدان درک ماهیت این فناوری نسبتاً جدید، نتوانند به طور کامل به خطرات بالقوه استفاده از آن پی ببرند.
البته امروزه، رسانه های متعدد خبری با انتشار خبرهای مختلف راجع به خطرات استفاده مفرط از اینترنت میتوانند تا حدودی این نقص را پنهان کنند. اما نکتهای که مسلم است، این است که گاه رسانهها با پوشش نادرست این خبرها، شیوع پدیده را رقم میزنند. پدیدهای که به زعم یونگ، به جای آن که والدین را تشویق به آموزش خود و فرزندانشان راجع به ایمنی اینترنتی کند، آنها را وامیدارد که خود و فرزندانشان را از دسترسی به اینترنت منع کنند. این کار اگرچه ممکن است، دسترسی به اینترنت را در منزل دشوار کند، اما، کنترل آن در خارج از منزل و کافینت ها(بخصوص در مدارس که خانوادهها هیچ کنترلی بر کیفیت استفاده فرزندان از اینترنت ندارند) تقریباً غیرممکن است)(Bullen and Harre، 2000: 6).
براساس نتایج مطالعات وزارت آموزش و پرورش نیوزیلند، تقریباً تمامی مدارس ابتدایی (96 درصد) و راهنمایی(99 درصد) به اینترنت وصل هستند(Bullen and Harre، 2000:8). از این رو، بدیهی است که با توجه به افزایش گسترده کاربری اینترنت توسط نوجوانان و جوانان در مکان های مختلف، کنترل و نظارت بر آنان امری دشوار و گاه در برخی موارد غیرممکن مینماید.
نتایج برخی از مطالعات و تحقیقات تجربی درباره اعتیاد اینترنتی: در خارج از کشور، مطالعات زیادی بهویژه از نیمه دهه 60 صورت گرفته، که هر کدام از زاویهای خاص به موضوع اعتیاد اینترنتی و پیامدهای مثبت و منفی آن پرداختهاند.
برنر طی مطالعهاش در سال 1996 دریافت که 30 درصد از پاسخگویان، تلاش ناموفق در ترک استفاده از اینترنت داشتهاند. همچنین، 58 درصد از پاسخگویان اظهار داشتهاند که دیگران(خانواده و دوستان) راجع به استفاده بیش از حد از اینترنت، به آنها گوشزد کردهاند(King، 1996:6).
برنر(1997) در مطالعه دیگری به این نتیجه رسید که 17 درصد از کاربران بیشتر از 40 ساعت در هفته از اینترنت استفاده کرده و متوسط استفاده نیز، 19 ساعت در هفته بوده است. همچنین، 58 درصد از کاربران اعلام کردهاند که دیگران از وقتی که آنها صرف اینترنت میکنند، شکایت دارند و 46 درصد از آنها نیز اعلام کردهاند که کمتر از چهار ساعت از وقت خواب خود را برای استفاده از اینترنت صرف میکنند(همان: 28-27).
تامپسون در سال 1996 به مطالعه اختلالات اعتیاد اینترنتی در بین مردم پرداخت. براساس نتایج مطالعه ایشان، 72 درصد از پاسخگویان اذعان به وجود نوعی اعتیاد یا وابستگی به اینترنت در خود داشتهاند و 33 درصد از آنها نیز به اثرات سوء استفاده از اینترنت بر زندگی شان اشاره کردهاند. در رابطه با تأثیر اعتیاد اینترنتی بر احساس کمبود در روابط اجتماعی واقعی، تامپسون به نتایج مختلفی دست یافت:
29 درصد از پاسخگویان اشاره کردهاند که مهارت های اجتماعی آنها دچار اختلال شده است. درحالیکه 36 درصد از آنها به تقویت این مهارت ها اذعان داشتهاند. 47 درصد از پاسخگویان به اختلالات فیزیکی هم چون تارشدن دید چشم و یا بدخوابی اشاره کردهاند. تامپسون در پایان، چنین نتیجه میگیرد که پدیده اعتیاد اینترنتی، پدیده جدیدی است و بسیاری از مردمی که در حال حاضر مبتلا به آن هستند، در واقع دارند به تازگی و نوبودن این منبع دانش در زندگی شان پاسخ میدهند، نه چیز دیگر(Ibid7).
ایگر در سال 1996 به مطالعه تأثیرات اعتیاد اینترنتی بر رفتار مردم کشور سوئیس پرداخت. مطالعه نشان داد که 6/10 درصد از کل پاسخگویان به اینترنت اعتیاد دارند.همچنین،گروهی که خودشان را معتاد به اینترنت معرفی کردهاند، گرایش به موارد زیر در آنها بیش از گروه غیرمعتاد به اینترنت بوده است:
1. پیامد های منفی اینترنت بر آنها 2. مشارکت بیشتر در گروه های خودیار آنلاین 3. احساس تمایل شدید به استفاده از اینترنت در زمان آفلاین بودن 4. برای استفاده بعدی از اینترنت انتظار کشیدن 5. بهخاطر استفاده از اینترنت، احساس گناه کردن 6. دروغ گفتن به دوستان راجع به میزان آنلاین بودن 7. شکایت خانواده و دوستان نسبت به استفاده مفرط از اینترنت(Ibid:6-7).
یونگ(1996) در مطالعهای که انجام داده، دریافت که 80 درصد از پاسخگویان، کاربران وابسته اینترنت بودند که انگارههای رفتاری معتادانه قابل توجهی را از خود بروز دادند. وی خاطرنشان میسازد که وابستگی به اینترنت، گسستها و انقطاع های شدیدی در زندگی تحصیلی، اجتماعی، مالی و شغلی مشارکت کنندگان ایجاد کرده است. بهطوری که 58 درصد از دانش آموزان و دانشجویان، کاهش چشمگیری در عادات مطالعه، افت نمرات درسی، غیبت در کلاس ها، مشروط شدن و مانند آن دارند. افزون بر این، کنترلی وجود ندارد که این افراد همیشه وقت خودشان را در فعالیت های علمی صرف کنند. 43 درصد این شاگردان به خاطر دیرخوابیدن ناشی از استفاده از اینترنت، در مدرسه با عدم موفقیت روبرو شدهاند(Duran،2003: 3 و امیدوار و صارمی، 1381: 64).
اندرسون در سال 1997 به مطالعه تأثیر اعتیاد اینترنتی بر دانشجویان پرداخت. وی دریافت که یک سوم این دانشجویان در نتیجه استفاده مفرط از اینترنت، دچار مشکلات تحصیلی شدهاند(Lim and et al.، 2004: 2).
باربر(1997) در یک نظر سنجی از معلمان، کارمندان کتابخانه و همکاران کامپیوتر دریافت که به زعم 86 درصد از آنها، استفاده از اینترنت کارآیی درسی دانشآموزان و دانشجویان را بهتر نکرده است. زیرا اطلاعات اینترنتی آنقدر بیسامان و به موضوعات برنامه درسی نامربوط هستند که به آنها کمکی در به دست آوردن نمره بالا در آزمون های استاندارد نمیکند(امیدوار و صارمی، 1381: 64).
شرر(1997) در تحقیقات خویش بر روی دانشجویان دانشگاه ها، متوسط استفاده افراد وابسته به اینترنت را 11 ساعت در هفته شناسایی کرده است. همچنین، وی دریافت که 72 درصد از وابستهها، مرد بودند(همان: 31).
اورزاک طی مطالعهای که به سال 1999 انجام داد، دریافت که افرادی که مستعد اعتیاد اینترنتی هستند، به سادگی خسته و ملول میشوند، تنها، کمرو و خجالتی و دچار افسردگی یا انواع دیگر اعتیاد هستند.(Chebbi and et al.، 2000: 1).
براساس نتایج مطالعه یونگ در سال 1997، 5 تا 10 درصد از جمعیت آنلاین جهان در زمان مطالعه وی معتادند. حدود 54 درصد از معتادان اینترنت، سابقه افسردگی و 34 درصد از آنها نیز سابقه اضطراب و نگرانی دارند. 50 درصد از پاسخگویان نیز اظهار داشتهاند که سابقه اعتیاد به مواد مخدر دارند. همچنین، از میان کل پاسخگویان معتاد به اینترنت، 25 درصد بیان کردند که در ظرف 6 ماه اول آنلاین شدن، به اینترنت معتاد شدهاند. 58 و 17 درصد از آنها نیز دوره آن را به ترتیب بین 1 تا 6 سال، و بیش از 1 سال ذکر کردهاند. متوسط آنلاین بودن پاسخگویان معتاد به اینترنت نیز برابر با 38 ساعت در هفته بود. مردان عموماً از اینترنت به عنوان ابزاری برای جست و جوی قدرت، پایگاه و تسلط استفاده کرده و موارد کاربرد اینترنت در میان آنها نیز شاملٍ کسب اطلاعات، بازی های تعاملی پرخاشگرانه، و هرزه نگاری بوده است. اما استفاده زنان از اتاق های چت بیشتر بخاطر تشکیل دوستی های حمایت گرانه، دوستیابی، و اجتماعی شدن(Socialization) بوده است. 90 درصد از معتادان اینترنت، به سایت های ارتباطی دو طرفه اعتیاد داشتند: اتاق های چت، بازی های تعاملی، گروه های خبری، و نامه الکترونیکی(Samson and Keen، 2005: 2-3).
یونگ(1998) در مطالعهای که روی معتادان به اینترنت انجام داد، بدین نتیجه رسید که افراد با موقعیت اقتصادی و اجتماعی بالاتر، و نیز افراد دارای تحصیلات بالاتر، بیشتر در معرض این اختلال قرار دارند.
این مطالعه نشان داد که افرادی که وقت بیشتری دارند، مانند افرادی که در خانه هستند و دانشجویان دانشگاه در خوابگاه ها، با احتمال بیشتری در معرض اینترنت هستند(امیدوار و صارمی، 1381: 33-31).
مطالعه یونگ در سال 1998 نشان داد که 80 درصد از پاسخگویانی که معتاد به اینترنت بودند، در هفته 38 ساعت از وقتشان را صرف امور و اهداف غیراداری و غیرکاری در اینترنت میکنند(Lim and et al.، 2004:2). یونگ نشان داد که زنان معتاد به اینترنت، از این که میدانستند کسی نمیداند آنها به چه چیزی شبیه هستند، نوعی آسایش خاطر به آنها دست میداد(Bullen and Harre،2000:10). وی همچنین در مطالعهاش دریافت که احتمال اعتیاد زنان و مردان به اینترنت برابر است.
گرینفلد(1998) در مطالعهای که روی کاربران اینترنت انجام داد، پی برد که 7/5 درصد از نمونه تحقیق وی دارای معیار استفاده غیرارادی از اینترنت بودند. از میان این افراد، عمدهترین موارد مصرفی اینترنت عبارت بودند از: اتاق های چت، هرزهنگاری، خرید آنلاین، و نامه الکترونیکی. همچنین، حدود یک سوم از مشارکت کنندگان در این مطالعه اظهار داشتهاند که آنها از اینترنت به عنوان یک روش فرار از وضع همیشگی و یا تغییر خلق و خوی شان استفاده میکنند. همچنین، افراد معتاد در قیاس با افراد غیرمعتاد، اعتقاد بیشتری به از دست دادن کنترل رفتارهاشان هنگام استفاده از اینترنت داشتهاند. گرینفلد معتقد است که فقدان کنترل بر رفتارها، تنها یکی از شاخص های توانمندی طبیعت روانگردان اینترنت است. سایر علائم نیز شامل تحریف وقت و زمان، تسریع دوستی و صمیمیت و کاهش حجب و حیاست. برای مثال، 83 درصد از مشارکت کنندگانی که معیار های اعتیاد به اینترنت را داشتند، اذعان داشتهاند که موقعی که از اینترنت استفاده میکنند، مرزها را زیر پا گذاشته و کنترلی بر آنها ندارند. این درحالی است که از میان افراد غیرمعتاد، تنها 37 درصد به فقدان کنترل بر مرزها اشاره کردهاند(DeAngelis، 2000:1-2).
یونگ در مطالعهاش پیرامون اعتیاد اینترنتی بدین نتیجه رسید که افراد معتاد به اینترنت دچار علائم خاصی بوده و با پیامدهایی مواجهند که دقیقاً مشابه پیامدهای افرادی است که به الکل، شرط بندی، خرید و سایر رفتارهای وسواسی دچار هستند. همچنین، این افراد محیط مجازی اینترنت را جذابتر از واقعیت روزانهشان میدانند. زندگی روزانه این قبیل افراد تحت تسلط نیاز به آنلاین شدن قرار دارد. همچنین، عمدهترین حوزههای متأثر از اعتیاد اینترنتی، مدرسه، خانواده، کار و روابط هستند. علاوه بر این، یونگ بدین نتیجه رسید که بروز اعتیاد اینترنتی ریشه در هفت دلیل اصلی دارد که عبارتند از نارضایی از زندگی زناشویی، فشار کاری، مشکلات مالی، عدم امنیت، اضطراب، دعواهای خانوادگی، و زندگی محدود اجتماعی(Chebbi and et al.، 2000: 1-2).
کوپر طی مطالعهای پی برد که 17 درصد از نمونه تحقیق وی، کاربران “در ریسک” هستند که به شیوهای مشکلساز درگیر میل جنسی اینترنتی شدهاند(DeAngelis، 2000: 3).
گرینفلد(1998) در مطالعه خود دریافت که ازدواج و روابط جنسی بیشترین حوزههایی هستند، که تحت تأثیر اعتیاد اینترنتی قرار میگیرند. تأکید بر ازدواج و روابط، ظاهراً به خاطر استفاده غیرارادی از هرزهنگاری است. حتی 62 درصد از پاسخگویان اظهار کردهاند که به طور متوسط هفتهای چهار ساعت وارد سایت های هرزهنگاری میشوند(Duran، 2003: 2-3).
گرینفلد در مطالعه دیگری به سال 1999، بدین نتیجه رسید که 6 درصد از کاربران وب، دچار اعتیاد اینترنتی هستند(Lim and et al.، 2004: 2).
کرات در سال 1999 در مطالعهاش بدین نتیجه رسید که نوجوانانی که از تماس های اجتماعی کنارهگیری میکنند، از اینترنت به عنوان ابزاری برای فرار از واقعیت استفاده میکنند(Lim and et al.، 2004: 2).
ولش(1999) در مطالعه خویش دریافت که 8 درصد از دانشجویان مرد با معیارهای اختلال اعتیاد به اینترنت جور در میآیند(همان: 34).
نای و اربرینگ(2000) در مطالعه خویش بدین نتیجه رسیدند که زن ها بیش از مردها در دامنه شدید اختلال اعتیاد به اینترنت بوده و بنابراین نسبت به مردها مشکلات بیشتری در استفاده از اینترنت داشتند(همان: 33).
بولن و هری در مطالعهشان در سال 2000، به این نتیجه رسیدند که هر چه جوانان زمان بیشتری را با اینترنت سر کنند، در مقابل از میزان زمانی که صرف محیط اجتماعی واقعی شان خواهند کرد، کاسته خواهد شد. بهعلاوه آن که جوانان معتاد به اینترنت همانند سایر معتادان، دچار علائم و شاخصههای اعتیادی مشخص هستند. فعالیت های اعتیادآمیز مردان، عموماً بازی های پرخاشگرانه، سایت های هرزه نگاری و فعالیت های اعتیادآمیز زنان نیز عموماً تشکیل دوستی های حمایتگرانه، دوستیابی و یا گلایه از شوهران در اتاق های چت است(Bullen and Harre، 2000: 3-11.
بر اساس نتایج مطالعه اندرسون بر روی دانشجویان، 10 درصد از پاسخگویان دارای معیارهای وابستگی به اینترنت بوده و اکثریت کسانی هم که استفاده اعتیادی از اینترنت داشتند، مرد و از دانشجویان علوم سخت بودهاند(DeAngelis، 2000: 1).
گروهول(2003) طی تحقیقاتی که درخصوص دلایل گرایش افراد به اینترنت و استفاده اعتیادآور آنها از اینترنت انجام داد، بدین نتیجه رسید که افرادی که وقت زیادی را صرف استفاده از کامپیوتر میکنند، کسانی هستند که در زندگی با مشکلاتی مواجهند. در واقع، این افراد چون رغبتی به برخورد با مشکلات زندگی ندارند و مایل نیستند حتی با آنها روبرو شوند، به فعالیت اعتیادآور در اینترنت میپردازند. به واقع، این گونه رفتارها، مشابه رفتار کسانی است که تلویزیون زیاد نگاه میکنند، یا کتاب زیاد میخوانند، و یا مرتب برای نوشیدن آب به بیرون از اتاق میروند.(Duran، 2003: 1).
قسمت اول اعتیاد سایبری ,اعتیاد نوظهور بدون دارو"(قسمت اول)
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
قسمت اول اعتیاد سایبری ,اعتیاد نوظهور بدون دارو"(قسمت اول)
چکیده مقاله ای با عنوان "اعتیاد سایبری ،اعتیاد نوظهور بدون دارو" اثر ارزشمند جناب آقای محمد مهدی فتوره چی در قالب رساله دکترا ، آورده می شود امید است مورد توجه خوانندگان گرامی واقع شود.
اینترنت مزایای ارائه شده ناشی از تسهیل ارتباطات بدون مرز و نامحدود را با سرخوشی در کار، کیفیت، دقت و سرعت ابزار تحقیق و گستردگی شبکه هایش در میآمیزد. ولیکن بر حسب نوع استفاده و دسترسی به آن، یک فضای مفرح تقابلی و وسیلهای منحصر بفرد است. جذابترین جنبه آن، گسترش جهان مجازی است که با جهان واقعیت و نمائی از جهان خیالی پیوند میخورد. سئوالی که مطرح میشود این است که بدانیم آیا بین این دو جهان همپوشانی وجود دارد؟ بطور دقیقتر اگر چه جهان مجازی در حال جایگزینی با جهان دیگر نیست، ولی بطور مؤثرتری خود را در دسترس مینمایاند و زندگی و تحمل آن نسبت به جهان واقعیت، سادهتر است؟
همانگونه که جیبالاد[1] خاطر نشان کرده است: «این مسئله بزرگترین تحول در تکامل انسانیت را آشکار میکند. برای نخستین بار نسلی از بشر قادر خواهد بود که واقعیت را انکار کرده و نگرش مورد نظر خود را جایگزین آن کند».
در حال حاضر، اینترنت بیشتر به یک پایگاه بزرگ دادهها، و به یک ابزار معتبر و با کیفیتی مستمر در ارتباطی سریع و در زمانی واقعی تبدیل شده است. بواسطه تسهیل در دسترسی، مضمون علمی و بویژه آنکه با پذیرش همگانی مواجه است، اینترنت به سادگی مورد سوء استفاده واقع میشود (کاتلین، اسکرر، دانشگاه تگزاس، آستین).
در دادههای علمی که از آن سوی اقیانوس اطلس منتشر میگردد، بیش از پیش از «افراد سایبری»[2]، «معتادان سایبری»[3] این «افراد پیوسته متصل»[4] که از یک اتصال و ارتباط مبتلا شدهاند، صحبت به میان میآید؛ این معتادان مجازی که ساعتهای متمادی را در شبکه اینترنت بمنظور ملاقات و صرف وقت هر چه بیشتر در جامعه مجازی، «قلمرو سایبری»[5]، میگذرانند. جنبهای عینی از دهکده جهانی مارشال مک لوهان است.
به لحاظ طبقهبندی موجود، CIM-10 و DSM-IV، تشویشهای اعتیاد گونه بدون وابستگی داروئی، همچون اعتیاد جنسی، بازیهای آسیبزا، خریدهای تفننی و بی ضابطه، از جمله مواردی هستند که آسیبزائی آنها محرز شده است. میتوان عوامل زیر شاخهای دیگری را همچون «ایجاد مشکل در کنترل اعضاء حرکتی» ایجاد مشکل در کنترل اندامهای حرکتی که بنا به دلایلی مورد شناسایی واقع نشدهاند «یا» مشکلات دیگر عادتی و حرکتی نام برد.
برای اولین بار (1949) اتوفنیکل[1] مسئله «اعتیاد بدون وابستگی داروئی» را مطرح کرد. از آن پس چندین نویسنده دیگر به این موضوع پرداختند. برخی از آنان ترجیح دادند که کلمه اعتیاد را برای انواع اعتیاد به مواد روانگردان دیگر استفاده کنند (واکر[2] در سال 1989، راکلین[3] در سال 1990).
برخی مؤلفان دیگر نیز انتقادات مشابهای را در خصوص مشکلات رفتارهای تغذیهای مطرح کردند.( لیسی[4] در سال 1993، در مورد بازیهای آسیبزا، گریفیتس[5] در سال 1991 یا والور[6] در سال 1997، درباره بازیهای ویدئوئی – کیپرز[7] در سال 1990).
در حال حاضر مفهوم اعتیاد اینترنتی، مستلزم وجود برخی شاخصهای اعتیاد DSM-IV میباشد، شاخصهائی که از سوی چند تن از متخصصان امر شناسایی شدهاند[8].
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - otto Fenichel
[2] - Walker
[3] - Rochlin
[4] - Lacey
[5] - Griffiths
[6] - Valleur
[7] - Keepers
[8] - Bernner, 1996; Griffiths, 1997; scherer, 1996; Ve"lea, 1997; Young, 1996.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - J. G. Ballard
[2] - Cy beriens
[3] - Cy beraddictifs
[4] - Accros
[5] - Cy berland
خواندن اجمالی
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
خواندن اجمالی
روشی برای کشف نکات و مطالب مهم یک کتاب در زمان کوتاه
فصل تابستان، فرصت بسیاری برای شما، به منظور خواندن کتاب های مورد علاقه تان می باشد؛ زیرا شاید در ایام تحصیل، مجال چندانی جهت مطالعه ی کتاب های متفرقه و مورد علاقه تان نداشته باشید؛ اما اکنون که فرصت مناسب و کافی برایتان پیش آمده، چگونه کتاب مورد نظر خود را برای مطالعه انتخاب میکنید؟ آیا هر کتابی که به دستتان رسید، بی درنگ از ابتدا تا انتها، آن را میخوانید یا این که مانند عدهای از دانشجویان که برای خود و وقت خود، ارزش قایلند، سعی میکنید ، در یک زمان کوتاه، یک آشنایی کلی با مطالب به دست آورید و آن گاه اگر مایل باشید، شروع به خواندن کنید؟ اگر جزء دسته ی اول هستید و نمی دانید چگونه می توان در زمانی کوتاه، یک آگاهی کلی از مطالب و سازمان کتاب کسب کرد، روشی را که تحت عنوان «خواندن اجمالی» در ذیل آمده است ، با دقت بخوانید:
فواید خواندن اجمالی
الف) کارآمدی بیشتر، از راه تخمین زدن اهمیت مطالب و طرح ریزی یک روش مناسب مطالعه.
ب) بودجه بندی واقعی تر از زمان، از طریق کشف حجم و دشواری مطالب.
ج) افزایش میزان درک مطلب و نگهداری آنها در حافظه، از راه کسب یک نظر اجمالی از تمام مطالب، پیش از خواندن جزییات.
د) افزایش میزان دقت و تمرکز حواس، از طریق برانگیختن میزان علاقه.
روش خواندن اجمالی
روش خواندن اجمالی،مبتنی بر یک نمونهگیری سریع از نکات اساسی و صرف نظر کردن از جزییات است.در این روش، در جست و جوی نکات کلیدی درباره ی مواد، ساختمان مطالب، نظر و سبک مؤلف باشید. هم چنین برای افزایش میزان علاقه ی خود نسبت به مطالب، به طرح سوؤالاتی در مورد مطالب خواندنی بپردازید.
برای خواندن یک کتاب غیرداستانی با روش اجمالی، نمونهگیریهای زیر را انجام دهید :
عنوان؛ عنوان کتاب با عنوان کتاب های دیگر در این زمینه و با عنوان سایر کتاب های همین مؤلف، چه فرقی دارد؟
مؤلف؛مؤلف کیست؟ تجربیات و سابقه ی کار او چیست؟ آیا وی صلاحیت دارد تا درباره ی عنوانی که انتخاب کرده است، قلم بزند؟
تاریخ انتشار؛کتاب در چه تاریخی منتشر شده است؟ کهنه است یا تازه؟
مقدمه، پیش گفتار و معرفی؛ چرا مؤلف این کتاب را نوشته است؟ کتاب را برای چه کسانی نوشته است؟ آیا او در نوشتن کتاب، تعصب خاصی را دنبال کرده است؟
فهرست مطالب؛ سازمان مطالب کتاب چگونه است؟ آیا بعضی فصلهای کتاب، از فصل های دیگر ، مهمتر است؟ آیا مطالب و فصلهای کتاب، به دو سه بخش مهم تر، تقسیمبندی شده اند؟ اگر نه، آیا شما میتوانید این مطالب را به دو سه بخش عمده تقسیم کنید؟
ساختمان فصل ها؛آیا در داخل هر فصل، عنوانهای جداگانهای وجود دارند؟ در پایان هر فصل، خلاصه ی فصل و یا سوؤالات مربوط به فصل، یافت میشوند؟
صفحات وتصاویرانتخابی؛مؤلف چه سبکی را در کلمه به کار برده است؟ برای این منظور، از هر پنجاه تا صد صفحه ، یک یا دو صفحه را به طور تصادفی انتخاب کنید و آنها را از نظر بگذرانید. جمله ی اول چند پاراگراف را بخوانید و به تصاویر، نظری بیندازید.
خلاصهها و نتیجهگیریها؛ آیا کتاب، یک فصل نتیجه گیری دارد؟ آیا فصل ها، دارای خلاصه یا نتیجهگیری هستند؟ اگر کتاب یک فصل نتیجه گیری دارد، ابتدا آن را بخوانید به احتمال زیاد، این فصل، محتوای کتاب را با دقت بیشتری معرفی میکند.
پیوستها، فهرست اصطلاحات، مأخذ و مراجع؛ کتاب، شامل کدام یک از اینهاست؟ کدام یک از اینها، به آشنایی بیشتر شما نسبت به کتاب کمک می کند؟
برای خواندن یک فصل با روش اجمالی، نمونهگیریهای زیر را انجام دهید :
عنوان؛عنوان فصل، چه رابطهای با فصل های قبلی و بعدی دارد؟
خلاصه ی فصل و پاراگرافهای مقدمه؛آیا اینها، مفاهیم اساسی را دربر میگیرند؟
خلاصه فصل؛معمولاً محتوای فصل را با دقت بیشتری معرفی میکند؛ ابتدا آن را بخوانید.
عنوانهای کوچک، جملات موضوعی ، حروف کج و حروف زشت؛میتوان از اینها، مطالب کلی و اساسی فصل را بیرون کشید.
شکلها، نقشه ها، جدول ها ؛آیا اینها، به روشن ساختن مطالب اصلی، نکات مهم و جزییات، کمک میکنند؟
توجهات لازم ، هنگام خواندن یک کتاب داستانی با روش اجمالی
1. در خواندن یک نوشته ی ادبی یا یک اثر هنری به طور اجمالی، دو محدودیت زیر وجود دارد.
الف) چون خواندن پایان نوشتههای ادبی و آثار هنری، اغلب درک خواننده را از مطالب کم و کند و لطف آن را از بین می برد، لازم است در این گونه آثار، تنها به نمونهگیری از قسمت های اول اثر بپردازید .
ب) با خواندن اجمالی یک اثر هنری یایک نوشته ی ادبی، نمی توان به مفهوم اصلی آن دست یافت.
2. برای کسب اطلاع در مورد اثر، در صورت موجود بودن، اطلاعات پشت جلد کتاب را بخوانید.
3. می توانید با بررسی سریع چند صفحه یا چند فصل اول کتاب، خود را با مطالب کتاب آشنا سازید و نسبت به آن، بیشتر علاقهمند شوید. هم چنین سعی کنید تا نویسنده ی کتاب را بیشتر بشناسید و درباره ی عصری که نویسنده این اثر را نوشته، اطلاعاتی به دست آورید.
4. پس از مطالعه ی فصل اول، صفحه ی اول را دوباره بخوانید. جملات و پاراگرافهای نخستین، درباره ی جهت گیری، منظور و مفهوم نویسنده، چه اطلاعاتی به دست میدهند؟ فصل اول کتاب، معمولاً در برگیرنده ی مضمونهای اصلی کتاب است.
5. بعد از این که از خواندن اثر فارغ شدید، میتوانید فصل نخست را بار دیگر بخوانید تا یک نظر در مورد اثر کسب کنید. به این کار، بررسی مجدد می گویند.
فنون تشکیل دهنده ی روش خواندن اجمالی
1. سازمان بندی ابتدایی
پیش از مطالعه ی کتاب به طور کامل، به کشف قسمت های اصلی کتاب که بر اساس آن، مطالب کتاب سازمان یافتهاند و هم چنین به کشف اندیشههای مهم کتاب بپردازید. این کار، مستلزم اندیشیدن یا بر روی کاغذ آوردن یک جمله ی کامل درباره ی عنوان و مقدمه و خلاصه ی هر فصل کتاب است؛ به صورتی که این جمله، مبیّن مغهوم اصلی آن فصل باشد.
2. تعیین هدف مطالعه
معین کنید که هدف شما از مطالعه ی کتاب چیست و با چه دقتی میخواهید آن را بخوانید. آیا برای کسب یک برداشت کلی، کتاب را میخوانید یا به دنبال جزییات هم هستید؟ برای امتحان مطالعه میکنید یا برای رفع نیازهای شغلی یا برای سرگرمی؟
با مشخص کردن هدف مطالعه ی خود، بهتر می توانید روش مناسب مطالعه را برای رسیدن به آن هدف انتخاب کنید. اگر برای کسب اطلاعات کامل و جامع، کتاب را میخوانید، سرعت شما باید کمتر از موقعی باشد که به دنبال کسب یک دید کلی از کتاب هستید یابرای سرگرمی آن را مطالعه می کنید. اگر منظورتان یک آشنایی سطحی با کتاب است، استفاده از روش خواندن اجمالی، مناسبترین روش ست.
3. برآورد دشواری مطلب و زمان مطالعه
مقدار زمانی را که برای مطالعه ی کتاب در اختیار دارید و میزان دشواری کتاب را تخمین بزنید. اگر در نظر دارید که از خواندن اجمالی پا فراتر نهید،در بودجه بندی زمان خود دقت کنید. یک تخمین واقع بینانه از زمانی که در اختیار دارید. با توجه به هدف شما از مطالعه ی کتاب و میزان دشواری مطالب، شما را در طرح یک برنامه ی مناسب و کنترل صحیح روش مطالعه، کمک میکند.
4. طرح سوؤال
حال که درباره ی کتاب یا یک فصل، اطلاعاتی به دست آوردید، معین کنید که چه اطلاعاتی کم دارید. آیا باید به مطالعه ادامه دهید؟ اگر جواب این سوؤال مثبت است، انتظار دارید از یک خواندن عمیق، چه چیزی عایدتان شود؟ چگونه مؤلف از مقدمه، به نتیجه رسیده است؟ مراحل اساسی کتاب، چه هستند؟ آیا این مراحل، به طور منطقی به هم مربوط میباشند و هدف مؤلف چیست؟ آیا مطالب کتاب، با آن چه که شما قبلاً درباره ی موضوع میدانستید، موافقت یا مغایرت دارد؟
سوؤالات شما درباره ی کتاب، منیتوانند کلی یا کاملاً مشخص باشند. طرح این گونه سوؤالات، از طریق ایجاد کنجکاوی، تمرکز حواس و دقت شما را افزایش میدهد. رضایت حاصل از پاسخ گویی به سوؤالات، مدت نگه داری مطالب را در حافظه، طولانی می کند. طرح سوؤال، به هنگام مطالعه ی یک کتاب، خواننده ی منفعل را به یک خواننده فعال مبدل می سازد. از طریق طرح سوؤالات، یک گفت و شنود بین شما و مؤلف کتاب، برقرار می شود که کسب لذت شما را از مطالعه ی کتاب افزایش می دهد. سوؤالات ، اغلب به هنگام مطالعه یا پس از پایان مطالعه، به ذهن میرسند؛ ولی شما سعی کنید سوؤالات خود را پیش از مطالعه و به هنگام خواندن اجمالی کتاب ، شروع کنید.
منبع:
1. دکتر علی اکبر سیف، روش های یادگیری و مطالعه. نشر دوران.
2. ماهانامه ی فرهنگی اجتماعی دانشجویی پُرسمان،تیرماه 1385،شماره ی 46،صص 28 و 27.
غلبه بر موانع تمرکز حواس
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
غلبه بر موانع تمرکز حواس
دلزدگی ، عدم علاقه ، در خواب و خیال رفتن ، و حواسپرتی همگی سبب کاهش تمرکز حواس می شوند . تمرکز حواس کلید کارآمدی در مطالعه است . بدون تمرکز ، مطلب که درک و فهم آن فقط یک ساعت وقت لازم دارد ، ممکن است دو تا چند ساعت وقت بگیرد و هرگز به خوبی فهمیده نشود .
کلید اساسی ایجاد تمرکز حواس ، کاربرد فنونی است که خواننده را در عمل مطالعه فعال می سازد و سبب ایجاد واکنش در حین مطالعه می شود .
این فنون عبارتند از :
سوال کردن خواننده را به سمت نویسنده هدایت می کند . از این طریق خواننده به دنبال چیزی می گردد و به احتمال زیاد آن را به دست می آورد .
استنباط کردن نتیجه بررسی هایی است که خواننده از اندیشه های مورد مطالعه و نتیجه هایی که از آنها می گیرد ، انجام می دهد .
تجسم کردن مستلزم کاربرد حواس خواننده و در نتیجه جان دادن به کلمات نویسنده است .
علامت گذاری و حاشیه نویسی خواننده را وا می دارد تا درباره ساختمان مطالب مورد مطالعه اخذ تصمیم کند .
ربط دادن از خواننده می خواهد تا مطالب و اندیشه های نویسنده را با سایر اطلاعاتی که دارد ربط دهد .
عبارت خوانی به نوع دیگری کمک به تمرکز حواس می کند . از طریق عبارت خوانی خواننده باید با سرعتی که نزدیک به سرعت اندیشیدن اوست ، بخواند . اگر سرعت مطالعه آنقدر کم باشد که ذهن از حالت فعال بودن باز بماند ، احساس دلزدگی ایجاد می شود .
اعتیاد سایبری .اعتیاد نوظهور بدون دارو(قسمت سوم)
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
اعتیاد سایبری .اعتیاد نوظهور بدون دارو(قسمت سوم)
ظهور این «فنآوریهای جدید اطلاعاتی و ارتباطی» (NTIC)، میتواند در غالب احساس توهمی، همچون رؤیا در روند مکالمات روزمره و در حالت بیداری ادامه یابد. فنآوریهای جدید اطلاعاتی و ارتباطی محرکهای بینائی و شنوائی را هدف قرار داده و به لطف ابزارهای تکنولوژی بسیار پیچیده (دستکش، عینک، لباس کار) میتوان حس نوع بافت مواد، حرارت یک شیئی، حس وزن، حتی حس دست دادن با شخصی که در هزاران کیلومتر دورتر قرار دارد را باز تولید کرد.
ورود این جهان مجازی جدید،تنها یک بحران جدی نمایشی ساده تلقی نمیشود، بلکه این فنآوریهای جدید، تصویری از خود را خلق کرده و حس غایت وجودی را دگرگون میسازد.
بازنماییهای مجازی با خود التزام زندگی و برخی اوقات زنده ماندن را در میان بازنمائیهای واقعی،و حتی بیش از خود واقعیت به همراه میآورد. اینترنت، تمامی جاذبههای یک جهان پر زرق و برق کاملاً متمدن، کمال مطلوب و چارچوب زندگی مانا و حمایتگر را عرضه میکند. با این وجود این چارچوب زندگی، بطور مداوم در یک جنبش آنتروپی[1]، مبداء پویایی و تهییجگری است.
توصیف این جهان جدید برای نخستین بار در یک رمان تخیلی علمی مطرح شد، داستان نویس معاصر[2] یا دبلیو گیبسون[3]، «فضای سایبر»[4] را اینگونه تعریف کرده است: یک توهم دو طرفه که بطور روزانه با مشروعیت کامل از سوی دهها میلیون کاربر عینیت یافته است. یک پیچیدگی غیر قابل تصور با جاذبههای نورانی که در روح بی مکان و قرارگاههای صور فلکی اطلاعات جای گرفته است.
رفتار اعتیاد گونه که از پیامدهای اینترنت است، گاهی با یک یا چندین رفتار آسیبزای جدی یا مقطعی دیگر همراه است، آسیبی که به گونهای مسئله ساز، «اعتیاد چندگانه» را تداعی میکند.
حضور مستمر عامل ایجاد ارتباطات، مفهوم «مکالمات صورت گرفته بواسطه کامپیوتر» و اعتیاد ارتباطاتی را تداعی میکند. انگاره ذهنی، «معتادان سایبری» را افرادی میداند که در ایجاد ارتباط دچار مشکلاتی بوده، عقیده و نظر دیگران را بطور لحظهای و در مکان[5] ابراز میکنند و بی درنگ بدنبال ابزاری برای اظهار زندگی فلاکت بارشان میباشند. این موضوع میتواند یکی از دلایل ساعات طولانی سپری شده در اینترنت باشد. برطبق نظر دکتر جفری گلدزمیت[6]، مدیر کلینیک اعتیاد به الکل دانشگاه سینسیناتی[7]، جوانانی که در زندگی روزانه خود با دیگران مشکل ارتباطی دارند، مستعدترین افرادی هستند که به امکانات ارتباطاتی موجود در وب معتاد می شوند.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - entropique
[2] - Neuromancien
[3] - W. Gibson
[4] - le cyberespace
[5] - Spatio temporelle
[6] - Dr. Jeffrey Goldsmith
[7] - University of Cincinatti
ممنوعیت استفاده از موبایل در مدارس و کلاس های درس و وظایف مدیر و
سه شنبه 17/3/90 11:54 صبح| | نظر
ممنوعیت استفاده از موبایل در مدارس و کلاس های درس و وظایف مدیر و معلمان در برخورد با این مشکل ،
یکی از مشکلات عمده همراه داشتن موبایل حواس پرتی دانش آموز و عدم توجه به کلاس و معلم است
بر همه واضح است که موبایل یا تلفن همراه یک وسیله سودمند برای ارتباطات مطلوب محسوب می شود و هم می توان از آن استفاده درست داشت هم نادرست به حدی که به اندازه سلاح های گرم می تواند در سطح کلاس و مدرسه خطرناک باشد ،به زودی پیشرفتهای عجیب و غریب دستگاههای موبایل باعث تعجب همگان خواهد شد ، موبایل هایی که بوی بد دهان را به صاحبش هشدار خواهد داد ، یا دستگاههایی که تغییرات مشکل ساز ضربان قلب و حالات اورژانسی را به صاحب موبایل و یا شرکت های بیمه و مراکز اورژانس اطلاع خواهد داد، استفاده از دفترچه تلفن ، حافظه بالا برای ذخیره فایل های فشرده صوتی و تصویری ، ضبط صدا،فیلمبرداری ، عکس برداری و قابلیت های گوناگون برای والدین در کشورهای پیشرفته جهت ردگیری و کنترل فرزندان و نظارت از راه دور و غیره هر شخص را به فکر استفاده از آن می اندازد اما چه نوع استفاده ای ، با چه محتویاتی و چه احتمالاتی برای ناهنجاری و انحراف ؟ در این راستا مطالب متنوع و پیشنهادات مفید به همراه برخی مستندات ارائه می شود ، امید است مورد توجه مدیران ، معلمان ، مربیان پرورشی و والدین قرار گیرد ، به هر حال ، به همراه داشتن موبایل در کلاس درس و مدرسه دارای ضررهایی بیشتر از فواید آن است و حداقل در شرایط فعلی که فرهنگ سازی لازم انجام نشده است ، برای مدارس و والدین به یک بحران تبدیل شده است علی الخصوص وجود بلوتوث ها و پیامک ها و تراک های غیر اخلاقی و یا فیلمبرداری و گرفتن عکس از سایر دانش اموزان و انتشار آن در اینترنت یا از طریق سی دی و بلوتوث ، سوء استفاده های احتمالی دیگران از آنها ، مشکلات زیادی را به وجود آورده است .
باید گفت ؛ در برخی مدارس ممکن است در این رابطه مشکلی وجود نداشته و یا در برخی شهر ها فرهنگ سازی لازم صورت گرفته باشد و به همراه داشتن آن امری عادی تلقی شود ، مطالب زیر به صورت کلی ارائه شده است و ممکن است به زودی با رواج ام ام اس مجددا" مشکلات جدیدی برای خانواده ها و دانش آموزان و مدارس به وجود آید ... و البته واضح است که نمی توان یک نسخه کامل و بدون نقص را برای تمام مدارس پیچید و برخی مدیران با همکاری کلیه معلمان اقدامات جالبی برای برخورد مناسب با این مسئله اتخاذ کرده اند . اهمیت قضیه به حدی است که در خیلی از کشورها ی توسعه یافته به درخواست مدیران و معلمان خارجی استفاده از موبایل در مدرسه ممنوع شده است و تلاش برای غلبه بر این مشکل مختص کشورمان نیست .
شیوه های تقلب پیشرفته در مدارس خارجی توسط موبایل و اخلال در امر ارزشیابی ، مدیران را به فکر چاره انداخته است و برخی هم در داخل و خارج کشور ادعا می کنند سیستم مختل کردن ارتباطات موبایل را طراحی کرده و در مدارس ، جلسات ، محیط های حساس ، نظامی و غیره تا شعاع 25 متر کارایی دارد ولی مشکل اصلی مدارس ایران روشن بودن موبایل و صحبت کردن نیست بلکه محتویات آن ، اس ام اس ، تراک های مختلف ، فایل های متنوع که همگی باعث مشغولیات ذهنی دانش آموز و بی اثر کردن فرابند یاد دهی و یادگیری خواهد شد و حتی درگیریهای زیادی برای مدیران ، معلمان و والدین به وجود آورده است که باعث فرسودگی و تهی شدن انرژی آنان خواهد شد . برخی مطالب مفید را ببینید:
اقدام هیات دولت در کشور ژاپن برای جلوگیری از استفاده موبایل در مدارس
به گزارش خبر گزاریAFP از والدین و مدارس ژاپنی خواسته شده تا از کاربرد موبایل برای کودکان جلوگیری نمایند.این تصمیم در روز دوشنبه توسط هیات دولت ژاپن گرفته شده است.آقای وزیر Yasuo Fukuda همچنین اعلام نمود کاربرد موبایل همچنین بروی اخلاقیات کودکان نیز تاثیر سو دارد. ایشان اعلام نموده همه ما باید تلاش کنیم که حتی دانش آموزان دبیرستانی نیز در موقع لزوم از موبایل استفاده کنند.دولت در آینده برنامه جلوگیری خود را ارائه خواهد نمود. یکی از خطرات روز افزون کشور ما زباله های کامپیوتری و کیت های الکتریکی و موبایل های اسقاطی است.متاسفانه این مقوله کمتر مورد توجه قرار دارد.
قانون ممنوعیت استفاده از موبایل در مدارس هند
یک مقام پلیس هند اعلام کرد که نیروهای پلیس برای نظارت بر استفاده دانش آموزان از تلفن همراه و جلوگیری از کاربرد غیراخلاقی موبایل در مدارس این کشور آماده بکار شده اند.
به گزارش گروه ترجمه "موبنا" به نقل از پایگاه اینترنتی "سایفی" ، "کاران سینها" افزود : با تصویب قانون ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در مدارس توسط دولت،12 تیم پلیس برای اجرای این طرح تجهیز و آماده شده اند.
وی گفت : پلیس در مورد دستگیری دانش آموزانی که از دوربین های تلفن همراه استفاده غیر مجاز می کنند ،هشدار داده است.
سینها ادامه داد: دولت، قانون ممنوعیت استفاده از تلفن همراه را بدون محدودیت سنی برای دانش آموزان به تصویب رسانده است .
با وجود تصویب این قانون برخی از دانش آموزان فیلم های مستهجن را توسط رایانه دانلود کرده و از طریق تلفن همراه در مدارس پخش می کنند.
به منظور جلوگیری از اشاعه این فیلم ها و اعمال غیر اخلاقی دیگر در محیط های آموزشی، پلیس هند یک اقدام ضربتی را برای کنترل دانش آموزان آغاز کرده است.
تا کنون یکهزار و 673 مورد فیلم های غیر اخلاقی از دانش آمزان ضبط شده است.
انگلستان :
مدیر یک دبیرستان در انگلستان یکی از مشکلات اصلی استفاده از موبایل در مدارس را تقلب و ارسال عکس برگه های امتحانی برای بیرون از جلسه و دریافت پاسخ توسط عکس جوابیه اعلام کرد !
ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در مدارس ایران
دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش گفت: "دانشآموزان نباید در مدرسه از تلفن همراه استفاده کنند و در صورت همراه داشتن باید به مدیر مدرسه تحویل دهند."
بهرام محمدیان در گفتوگو با فارس افزود: در آئیننامه اجرایی مدارس نیز آمده است، استفاده از هر وسیلهای که باعث اختلال در امر آموزش شود در مدارس ممنوع است. وی اضافه کرد: استفاده از اسباب بازیهای خاص، قلم و کاغذ و وسایل فانتزی از جمله وسایلی است که همراه داشتن آن توسط دانشآموزان در مدارس ممنوع است.
محمدیان اظهار داشت: استفاده از MP3 و MP4 در مدارس در صورتی که برای استفاده آموزشی باشد، مانعی ندارد که این موضوع به تشخیص معلم و مدیر مدرسه بستگی دارد.
وی ادامه داد، آئیننامه جدید اجرایی مدارس هم اکنون در کمیسیون اساسنامه و مقررات شورای عالی آموزش و پرورش در دست بررسی است
******************
آرشیوها
-
ظهور [4]
پیشگویی [9]
خبر [96]
فوتبال [16]
مختار نامه
فیزیک [2]
مذهبی [63]
دوربین [5]
پزشکی [36]
اطلاعات عمومی [17]
داستان [13]
دانلود فیلم [10]
برنامه نویسی [10]
کشتی کج [5]
نجوم [4]
ایران شناسی
اشعار [3]
سینما [5]
موسیقی [43]
کشور های خارجی [3]
هالیود [2]
وبلاگ [7]
کنکور [19]
حیوانات [7]
chemistery [16]
عشق [12]
تاریخ [5]
ترسناک
عکس های جالب [10]
روان شناسی [72]
کتاب های الکترونیکی [10]
هواپیما
عمران و معماری [7]
ماشین
جنگ [2]
سریال
gta
تبلیغات [14]
مسابقه
اطلاعیه [27]
کاریابی [6]
کتاب
تاریخ [5]
فرهنگی
تحریم اسرائیل
امنیت کامپیوتر [33]
اخبار بین المللی [21]
شبکه من و تو [6]
اقتصادی [2]
کامپیوتر [511]
غیرآرشیویها
-
10 قابلیت جذاب تلفن های همراه اندروید که در آیفون وجود ندارند
رقم خارق العاده فروش تبلت شرکت آمازون طی ماه گذشته
یک آیفون بخر، دو آیفون ببر!
اندروید اطلاعات کاربران را مخفیانه سرقت میکند
معرفی آیفون 5 با صفحه نمایش 4 اینچ و طراحی کاملا متفاوت و آیپد3
اسکن ویروس
ایفون اصل 199 دلار!!!!!
سقوط نوکیا
Free download mGuard Java/J2ME
mGuard download gr?tis para Java/J2ME
برنامه ضد سرقت گوشی
Google for iPhone
Google for Nokia S60
Google for Android
Google Translate for mobile
[همه عناوین(1179)][عناوین آرشیوشده]
